Aıdyń jaqynda óz aılaǵy paıda bolady, tek ushý-qoný jolaqtarynyń ornyna orbıtalar, al dıspecherlerdiń ornyna matematıkalyq algorıtmder bolady. NASA adamzat tarıhyndaǵy tuńǵysh ǵarysh aılaǵy — Gateway-di daıyndap jatyr. Ol astronavttar, júk kemeleri men aı modýlderi úshin aralyq stansıaǵa aınalady. Kursiv LifeStyle onyń qalaı jumys isteıtinin jáne nege onsyz bolashaq Aıǵa ushýlar ǵaryshtyq kepteliske aınalýy múmkin ekenin túsindiredi, dep habarlaıdy infohub.kz.
Gateway-di bolashaq aı mısıalarynda qoldaný josparlanýda. Stansıaǵa ekıpajdyq Orion kemeleri, júk apparattary jáne qoný modýlderi keletin bolady. Keıin ol arqyly ǵaryshqa alys saparlarǵa baılanysty mısıalar da ótýi múmkin.
Degenmen, Aıda termınaly men ushý-qoný jolaqtary bar ádettegi aılaq bolmaıdy. Gateway arnaıy orbıtaǵa — NRHO (Near Rectilinear Halo Orbit) orbıtasyna ornalastyrylady. Ol qatty sozylǵan pishinge ıe: stansıa Aıdyń soltústik polúsinen shamamen 1600 km qashyqtyqta ótedi, sodan keıin onyń betinen 64 myń km-ge deıin alystaıdy.
Mundaı orbıta Jermen baılanysty saqtaýǵa jáne qozǵalysty qamtamasyz etýge salystyrmaly túrde az otyn jumsaýǵa múmkindik beredi. Biraq Jer men Aıdyń tartylysyna baılanysty birneshe ǵarysh apparatyn qatar qoıý múmkin bolmaıdy.
Sondyqtan Tehas A&M ýnıversıtetiniń, NASA-nyń jáne Perdú ýnıversıtetiniń ınjenerleri bolashaq kemeler úshin qozǵalysty basqarý júıesin ázirledi. Olar myńdaǵan kompúterlik modeldeýler júrgizip, apparattardyń bir-birine kedergi keltirmeı, Gateway-ge jaqyn jerde qalaı bola alatynyn tekserdi.
Osy turǵyda stansıa da aılaqty eske túsiredi. Eger Gateway-de oryn bos bolmasa, kelgen keme stansıanyń janynda jaı ǵana tura almaıdy. Oǵan eseptelgen qashyqtyqta qalyp, túıisý nemese jóneltý úshin qolaıly sátti kútýge týra keledi. Zertteýshiler muny loitering — ǵaryshtyq turaq dep ataıdy.
Buǵan deıin Kursiv LifeStyle NASA-da astronavttardyń tirshilik áreketiniń qaldyqtaryn paıdaly resýrstarǵa: sýǵa, tyńaıtqyshtarǵa jáne tipti 3D-basyp shyǵarýǵa arnalǵan materıaldarǵa aınaldyra alatyn erekshe júıe synaqtan ótip jatqanyn jazǵan bolatyn. Tehnologıa Aı men Marsqa bolashaq mısıalar úshin ázirlenýde.