Qazirgi urpaq bıologıalyq deńgeıde sol jastaǵy ata-babalarynan jyldamyraq qartaıady. Bul 55 jasqa tolmaǵan adamdar arasynda qaterli isik aýrýynyń kóbeıýimen tikeleı baılanysty. Osyndaı tujyrymǵa Sent-Lýıstegi Vashıngton ýnıversıtetiniń medısına mektebiniń zertteýshileri keldi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Jumys Nature Medicine jýrnalynda jarıalandy. ScienceDaily jazýynsha, jasqa qaraǵanda alda júretin jasýsha qartaıýy isik qaýpin arttyrady. Zertteý dosent In Sao men aspırant Rýıı Tánnyń jetekshiligimen Cancer Grand Challenges halyqaralyq jobasy aıasynda, Siteman ortalyqtary men NIH ınstıtýttarynyń qoldaýymen júrgizildi.
Ǵalymdar UK Biobank derekqorynan 154 myńnan astam qatysýshynyń jáne amerıkandyq All of Us baǵdarlamasynan 10 myńnan astam adamnyń málimetterin taldady. Júıelik qartaıýdy baǵalaý úshin PhenoAge qan bıomarkerleri, Klemera-Dýbala ádisi jáne metabolomdyq kórsetkishter qoldanyldy.
Nátıjeler 1965–1974 jyldary dúnıege kelgen Ulybrıtanıa turǵyndarynyń júıelik qartaıýy 1950–1954 jyldary týǵandarǵa qaraǵanda joǵary ekenin kórsetti. AQSH-ta 1990–1999 jyldary týǵandardyń 1965–1969 jylǵy urpaqpen salystyrǵandaǵy aıyrmasy odan da aıqyn boldy.
Aǵzanyń jedel qartaıýy erte paıda bolatyn qatty isikterdiń, ásirese ókpe, asqazan-ishek joly jáne jatyr obyrynyń qaýpin 8–15%-ǵa arttyrady. Ǵalymdar sonymen qatar aǵzaǵa tán baılanystardy anyqtady: ımýndyq júıeniń qartaıýy ókpe obyrymen, al Mamyr tininiń qartaıýy toq ishek obyrymen baılanysty.
Avtorlardyń pikirinshe, bul bıomarkerler qaýip tobyndaǵy adamdardy aldyn ala anyqtap, jeke profılaktıka júrgizýge múmkindik beredi.