Brazılıanyń soltústigindegi Para shtatynyń polısıasy Amazonkanyń úlken aýmaǵyn tazartý úshin hımıalyq zattar qoldanǵan degen kúdiktilerge qarsy operasıa júrgizdi. Bul týraly resmı ókilderdiń málimdemesinde aıtyldy. infohub.kz habarlaǵandaı, operasıa barysynda 13 tintý júrgizilip, úsh saqtyq sharasy qabyldandy, biraq eshkim ustalǵan joq.
Kúdiktiler Ýrýara qalasyndaǵy 10 180 gektar (shamamen 25 200 akr) jergilikti ormanǵa hımıalyq zattar shashyp, aǵashtardy kesý aldynda ósimdikterdi zaqymdaǵan delinedi. Tergeýshilerdiń aıtýynsha, tazartylǵan jer keıin komersıalyq maqsatta jaıylymǵa aınaldyrylǵan. Hımıalyq zattar qashan qoldanylǵany nemese orman qashan joıylǵany ázirge belgisiz.
Bılik ókilderi kúdiktilerdiń áreketteri hımıalyq zattardy satyp alýdan bastap ekologıalyq aqparatty jasyrýǵa deıin bolǵanyn aıtty. Tergelýshiler ekologıalyq qylmystar, ýly zattardy zańsyz qoldaný, ekologıalyq is júrgizýdegi alaıaqtyq jáne qylmystyq sóz baılasý sıaqty aıyptarǵa tartylýy múmkin.
Álemdegi eń úlken tropıkalyq orman bolyp tabylatyn Amazonka klımatty retteýde mańyzdy ról atqarady, bul Ońtústik Amerıkadan áldeqaıda asyp túsedi. Ǵalymdar onyń joıylýy jahandyq jylynýdy jedeldetip, AQSH-tyń orta batysy men Eýropanyń keıbir bólikterindegi aýyl sharýashylyǵyna zıan keltirýi múmkin ekenin eskertedi. Brazılıa ormandardyń joıylýyn azaıtýda ilgerileýge qol jetkizdi, biraq mal sharýashylyǵy negizgi sebep bolyp qala beredi, óıtkeni fermerler mal jaıý úshin úlken orman alqaptaryn tazartady.
Brazılıadaǵy jerdi paıdalanýdy baqylaıtyn MapBiomas uıymynyń derekteri boıynsha, 2025 jyly Amazonkadaǵy ormandardyń joıylýy aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 23,5%-ǵa tómendegen. Degenmen, 290 000 gektarǵa jýyq (716 605 akr) orman joıylǵan. Aýyl sharýashylyǵy men mal sharýashylyǵy tabıǵı ósimdikterdiń joıylýynyń 99% qurady.