Dollar álemdegi eń iri valúta bolǵanymen, birtindep monopolıalyq pozısıasynan aıyrylýda: onyń álemdik saýdadaǵy úlesi tómendedi, al qazaqstandyqtardyń qolma-qol dollar satyp alýǵa degen yntasy azaıdy. Alaıda jahandyq ózgerister týraly aıtýǵa áli erte, deıdi infohub.kz saıty.
Dollardyń jahandyq monopolıasy álsirep keledi: onyń álemdik saýdadaǵy úlesi 60%-dan 58%-ǵa tómendedi, al ortalyq bankter rezervterin odan ári ártaraptandyrýda. OMFIF derekteri boıynsha, retteýshilerdiń 4%-y aldaǵy 12–24 aı ishinde óz rezervterindegi amerıkalyq valútanyń úlesin azaıtýdy josparlap otyr. Sonymen qatar eýroǵa, ıýánǵa jáne basqa rezervtik valútalarǵa degen qyzyǵýshylyq artyp keledi. Altynǵa degen úrdis ásirese baıqalady: qazir ortalyq bankterdiń 82%-y fızıkalyq altyndy ustaıdy, bir jyl buryn bul kórsetkish 71% edi. Retteýshilerdiń 51%-y úshin basty dálel – geosaıası táýekelderden qorǵaný, dep atap ótilgen TENGENOMIKA Telegram-arnasynda.
Sarapshylardyń aıtýynsha, dollar ázirge álemdik saýdadaǵy eń úlken úlesti – 58% saqtap otyr, degenmen bir jyl buryn bul kórsetkish 60% edi. Bul elderdiń qazirgi jahandyq ekonomıkalyq jaǵdaıda rezervterin belsendirek ártaraptandyryp jatqanyn kórsetedi. «Álem dollardan bas tartyp jatqan joq. Ol oǵan táýeldilikti azaıtyp jatyr. Dál osy búginde memlekettik rezervterdi basqarýdyń jańa standartyna aınalyp otyr», — dep atap ótti sarapshylar.
Qazaqstanda dollar jınaqtyń negizgi quraldarynyń biri bolyp qala beredi, alaıda oǵan degen qyzyǵýshylyq aıtarlyqtaı tómendedi. Mamyr aıynyń qorytyndysy boıynsha dollarǵa suranys bir jyldaǵy eń tómengi deńgeıge deıin tústi, valúta baǵamy 460–470 teńge aralyǵynda tartymdy dıapazonda aýytqyǵanyna qaramastan. Suranystyń tómendigi baǵamnyń odan ári túsýi kútiletindigimen jáne dollarlyq salymdardyń tartymsyzdyǵymen túsindiriledi: olar boıynsha syıaqy mólsheri jylyna nebári 1% quraıdy.
Sonymen qatar, dollarlyq depozıtter 2026 jylǵy mamyrda bir aı ishinde 5,19%-ǵa ósti, al teńgelik depozıtter nebári 1,93%-ǵa ósti. Alaıda jyldyq kórsetkishterde jaǵdaı basqasha: dollarlyq depozıtter tek 2,79%-ǵa, al teńgelik depozıtter 22,46%-ǵa ósken. Mamyr aıynda halyq barlyǵy 29,2 trln teńge jınaǵan. Ulttyq banktiń joǵary mólsherlemesi jaǵdaıynda qazaqstandyqtar aqshany teńgelik depozıtterde saqtaýdy jıirek tańdaıdy.
Buǵan deıin Ulttyq bank valúta baǵamyna qatysty jaǵdaıdy túsindirgen bolatyn, al sarapshylar dollardyń arzan bolyp qala ma, joq pa degen máselege pikir bildirdi. Sarapshy sondaı-aq qazaqstandyqtardyń qolma-qol dollar satyp alý kezinde neni eskermeıtinin aıtty.