Iran AQSH-tyń shabýyldaryna «jyldam, aýyr jáne qatty» jaýap beretinin eskertti. Bul týraly eldiń resmı ókilderi málimdedi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Irannyń memlekettik BAQ-y jeksenbi kúni eldiń Áskerı-teńiz kúshteri Ormýz buǵazyna kirýge tyrysqan amerıkandyq qashyqtan basqarylatyn kemege shabýyl jasaǵanyn habarlady. Alaıda AQSh áskerıleri bul málimdemeni joqqa shyǵardy. Ortalyq qolbasshylyqtyń (CENTCOM) ókili kapıtan Tım Hokıns Associated Press agenttigine bergen suhbatynda: «Bul habarlama Irannyń memlekettik BAQ-ynan keldi jáne bul — múldem ótirik», — dedi.
AQSh qorǵanys mınıstri Pıt Hegset te Iranǵa qarsy qaýip tóndirdi. Ol senbi kúni áleýmettik jelide: «Bári qarapaıym: eger Iran amerıkandyq kemelerge oq atsa, biz olardyń munaı tankerlerin joıyp, sýǵa batyramyz», — dep jazdy.
AQSh pen Iran arasyndaǵy 60 kúndik atysty toqtatý merzimi ótken aıda resmı túrde aıaqtalǵan bolatyn. Ótken jeksenbide AQSh shabýyldaryn qaıta bastaǵanda, bul salystyrmaly tynyshtyq kezeń buzyldy. Apta boıy urys jalǵasyp, AQSh Iran nysandaryna birneshe ret soqqy berdi, al Iran aımaqtaǵy AQSh nysandaryna, onyń ishinde BAÁ, Bahreın, Kýveıt jáne Iordanıadaǵy nysandarǵa jaýap shabýyldaryn jasady.
AQSh prezıdenti Donald Tramp osy aptada jańarǵan urys «tym uzaqqa» sozylmaıtynyn aıtty. Bul — aqpan aıynda bastalǵan alty aılyq soǵys kezinde ol jáne onyń ákimshiligi jıi aıtatyn pikirlerine sáıkes keledi. AQSh pen Iran arasyndaǵy aılarǵa sozylǵan kelissózder turaqty beıbitshilikke ákelmedi, al dıplomatıalyq sheshimge jetý belgileri de joq.
Álemdik munaı-gaz ónerkásibi úshin mańyzdy Ormýz buǵazy soǵys bastalǵannan beri is júzinde jabyq kúıde. Bul Iran úshin basty qysym kórsetý quralyna aınaldy. Tegeran buǵazǵa baqylaýdyń belgili bir dárejesinen bas tartpaıtynyn bildirdi. Alaıda Tramp buǵazdyń «ashyq» ekenin málimdep, AQSh áskerıleri kemelerdiń ońtústik jolmen júzýine kómektesip jatyr.
Buǵazdaǵy qaqtyǵys álemdegi gaz baǵasynyń ósýine ákeldi. Qarashadaǵy AQSh aralyq saılaýy qarsańynda Tramp soǵystyń amerıkandyq tutynýshylarǵa qanshalyqty qymbatqa túsip jatqany týraly qysymǵa tap bolýda. AQSH-ta bir gallon dızel otynynyń ortasha baǵasy juma kúni 5,85 dollardy qurady, bir jyl burynǵy ortasha kórsetkish 3,71 dollar bolǵan edi.
AQSh energetıka mınıstri Krıs Raıt jeksenbi kúni buǵaz arqyly kúnine ortasha eseppen 9 mıllıon barel munaı ótip jatqanyn, bul energıa baǵasyna qysymdy jeńildetýge kómektesetinin aıtty. Raıt CNN-ge bergen suhbatynda aımaqtaǵy qubyrlar arqyly da munaı tasymaldanatynyn eskere otyryp, «biz qaqtyǵysqa deıingi aǵynnyń úshten ekisin nemese odan da kóbin qamtamasyz etip otyrmyz» dedi. ABC This Week baǵdarlamasyna bergen suhbatynda Raıt jazǵy suranys Eńbek kúninen keıin tómendeı bastaǵandyqtan, amerıkandyqtar úshin gaz baǵasy jaqyn arada tómendeı bastaýy kerek dep qosty.