InfoHub Logo

Almatydaǵy Kalkaman-2 shaǵyn aýdanynyń turǵyndary ózderiniń jer ýchaskeleriniń sanaty «jeke turǵyn úı qurylysynan» «kóp qabatty turǵyn úı qurylysyna» ózgertilgenin kezdeısoq bilip qaldy. Bul jańalyqty estigen turǵyndar narazylyq bildirip, vıdeoúndeý joldady. Alaıda, qalanyń bas josparyn ázirleýshiler bul aýdanda kóp qabatty úılerdiń qurylysy josparlanbaǵanyn jáne májbúrlep súrip tastaý bolmaıtynyn málimdedi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Turǵyndar nege alańdaıdy?

Kalkaman-2 turǵyndarynyń vıdeoúndeýinde eki negizgi másele kóterildi: birinshiden, olar óz aýdandarynda kóp qabatty turǵyn úı keshenderiniń salynýyna qarsy. Ekinshiden, olardyń úıleri ornalasqan aýmaq tektonıkalyq jaryq aımaǵynda jatqandyqtan, munda bıik ǵımarattar salýǵa múldem bolmaıdy dep sanaıdy.

Turǵyndardyń aıtýynsha, olar qalanyń bas josparyna ózgerister engizý týraly ótken jeltoqsanda ótken tyńdaýda bul jańalyqty estigen. Usynylǵan kartada Kalkaman-2 aýmaǵynyń jeke turǵyn úı qurylysy (JTQ) emes, kóp qabatty úıler qurylysy aımaǵyna aınalǵany kórsetilgen. Bul ózgerister saldarynan shamamen 1500-ge jýyq úı buzylýy múmkin degen qaýip tóngen.

«Almatygenplan» ınstıtýty jańa jyl qarsańynda bas jospardy bekitpek bolǵanda, biz osy ózgeristerdi bilip qaldyq. Biz aýdandyq sáýletshige: «Nege bizdiń aýmaqta JTQ ornyna kóp qabatty qurylys paıda boldy?» dep suradyq. Ol 2023 jyly bekitilgen egjeı-tegjeıli josparlaý jobasy (EJJ) negizinde jasalǵanyn túsindirdi. Biraq biz bul EJJ-ny eshqashan kórgen de, estigen de emespiz, sondyqtan onyń kúshi joq dep esepteımiz», — deıdi Kalkaman-2 turǵyndary.

Olar 20 jyl boıy ınfraqurylymy, komýnıkasıalary, joldary men elektr jelileri tolyq qalyptasqan aýmaqty nege JTQ mártebesinde qaldyrýǵa bolmaıtynyna túsinbeıdi. Sondaı-aq, Kalkamannyń astynda tektonıkalyq jaryq bar ekeni belgili bola tura, kimniń munda kóp qabatty aýdan salýdy josparlaǵanyna tań qalysýda.

Tektonıkalyq jaryqtar týraly

«Almatygenplan» ınstıtýty Seısmologıalyq baqylaý jáne zertteýler ulttyq ǵylymı ortalyǵynyń derekterine súıene otyryp, Kalkaman-2 aýmaǵynda tektonıkalyq jaryqtardyń bar ekenin rastady. Alaıda, ınstıtýt mamandary bul jaryqtardyń ornalasýyn naqtylap, qurylys normalaryna sáıkes, jaryqtyń ózi ótetin aımaqtarda kóp qabatty qurylys josparlanbaıtynyn atap ótti. Tek tórt qabatqa deıingi ǵımarattarǵa ruqsat etiledi.

Ýchaskelerdiń maqsatyn ne úshin ózgertedi?

«Almaty qalasyn damytýdyń bas josparynyń jobasyna túzetýler engizý» jobasy aıasynda Kalkaman-2 aýdanynyń mańyzdy bóligi Ońtústik-Batys polısentrine aınalady. Bul «shetsiz qala» qaǵıdatyn júzege asyrýǵa baǵyttalǵan. Iaǵnı, árbir aýdannyń ózinde qajetti ınfraqurylymdy damytý kózdelgen.

Almaty qalasy sáýlet jáne qala qurylysy basqarmasynyń málimetinshe, 2023 jylǵy 29 jeltoqsandaǵy qaýlymen bekitilgen egjeı-tegjeıli josparlaý jobasyna sáıkes, Kalkaman-2 aýmaǵy O-1, J-5, OS-3 aımaqtaryna kiredi. J-5 aımaǵy 6-12 qabatty kóppáterli turǵyn úı qurylysyn bildiredi. Alaıda, bul josparlar 2040 jylǵa deıingi merzimge eseptelgen jáne qazirgi ýaqytta bul jobalardy júzege asyrý úshin ınvestorlar joq.

Kalkaman-2-de májbúrlep súrip tastaý bolmaıdy

«Almatygenplan» bas josparynyń dırektory Danıar Esqalıevtiń aıtýynsha, Kalkaman-2 aýdany májbúrlep súrip tastaý aımaǵyna kirmeıdi. Turǵyndardyń erikti kelisiminsiz úıler buzylmaıdy. Eger memleket muqtajdyǵy úshin ýchaskelerdi alyp qoıý máselesi týyndasa, ol jer kodeksi normalaryna sáıkes qarastyrylady.

Sondaı-aq, bas jospardy ázirleý kezinde qoǵamdyq talqylaýlar barysynda turǵyndardyń usynys-pikirleri eskeriletinin atap ótti.