Kanada men AQSh arasyndaǵy saýda soǵysy jańa beleske shyqty. Bul tek aǵash baǵasy týraly emes, egemendik pen ulttyq biregeılik úshin kúres dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Guardian gazetiniń oqyrmandaryna júrgizilgen saýalnamaǵa 12 saǵat ishinde 2000-nan astam jaýap kelgen. Bul kanadalyqtardyń AQSh ónimderine boıkot jarıalaýǵa daıyn ekenin kórsetedi. Sarapshylardyń pikirinshe, bul — kanadalyqtardyń aldynda turǵan ekzıstensıaldyq qaýiptiń belgisi.
AQSh prezıdenti Donald Tramptyń Kanadany 51-shi shtat retinde qosý týraly birneshe ret aıtqany belgili. 2025 jylǵy aqpandaǵy tarıftik shabýyldardan beri Kanada ekonomıkalyq soǵys jaǵdaıynda ómir súrýde. Kanadanyń qarjy mınıstri keshe AQSH-tyń negizgi salalaryna jaýap tarıfterin engizetinin málimdedi.
Kanada premer-mınıstri Mark Karnı Trampqa baǵynbaı, jahandyq saıasatty qaıta qurýdy maqsat etken kóshbasshy retinde tanyldy. Ol buǵan deıin Anglıa bankiniń basshysy qyzmetin atqarǵan. Karnı saılanbaly laýazymǵa ıe bolmaǵanyna qaramastan, premer-mınıstr bolyp taǵaıyndaldy.
Guardian-nyń Kanadadaǵy tilshisi Leıland Chekkonyń aıtýynsha, qazirgi jaǵdaı — bul Karnıdiń Davos forýmyndaǵy sóılegen sóziniń logıkalyq jalǵasy. Onda ol "orta derjavalardy" birigýge shaqyrǵan edi. "Eger biz ústel basynda bolmasaq, mázirde bolamyz", — degen edi ol.
Sońǵy aptadaǵy oqıǵalar shıelenisti kúsheıtti. Tramp Kanadamen kelisim jasalǵanyn jarıalaǵanymen, kelissózder sátsiz aıaqtaldy. Kanada shamamen 20 mıllıard dollarlyq taýarǵa 50 paıyzdyq tarıf engizilgenge deıin kelissózderden shyǵyp ketti. Karnı AQSH-ty "ekonomıkalyq ıntegrasıany qarý retinde qoldanýda" dep aıyptady.
Kanada kelesi aıda AQSH-tyń júzdegen taýaryna "dollarǵa dollar" jaýap tarıfterin engizetinin ýáde etti. Buǵan jaýap retinde Tramp Kanadany "qıyn jáne negizsiz" dep atady.
Daý fransýz tilin qorǵaý máselesinen týyndady. Kanada zańdary Kvebekte jumys isteıtin kompanıalardyń fransýz tilinde qyzmet kórsetýin talap etedi. AQSh kelissózshileri bul talaptardy qabyldamaı otyr.
Sońǵy saýalnamalar Karnıdiń ustanymyn kanadalyqtardyń basym bóligi qoldaıtynyn kórsetti. Globe and Mail gazetiniń redaksıalyq maqalasynda "Erkin Kanada qurbandyqqa turarlyq" delingen. Kvebektegi táýelsizdikke qoldaý kórsetý deńgeıi sońǵy onjyldyqtardaǵy eń tómengi deńgeıge jetken.
Karnıdiń strategıasy AQSH-qa táýeldilikti azaıtyp, Qytaı men Eýropamen baılanysty nyǵaıtýdy kózdeıdi. "Kanada AQSH-pen uzaq ýaqyt boıy tıimdi qarym-qatynasta boldy, biraq bul aıaqtaldy", — deıdi Chekko. "Egemendigimizge qaýip tónse, biz kelissózder ústelinen ketemiz".
Kanadadaǵy kóńil-kúı týraly aıtqanda, Chekko asımetrıalyq maqsattardy atap ótti: Kanada egemendigi úshin kúresedi, al AQSh arzan taýarlar úshin. Bul kanadalyqtardyń AQSh ónimderin boıkottaýyn túsindiredi. Maple Scan sıaqty qoldanbalar tutynýshylarǵa kanadalyq ónimderdi tańdaýǵa kómektesedi.
AQSH-qa kelýshi kanadalyq týrıser sany 2025 jyly 26 paıyzǵa azaıǵan. Nú-Iork shtaty kanadalyqtardy qaıtarý úshin "NY loves Canada" jarnamalyq naýqanyn bastady.
Sarapshylardyń pikirinshe, bul soǵys Kanada úshin aýyr bolýy múmkin, biraq kanadalyqtar sheginýge nıetti emes. Olar "ashýly", "sharshaǵan", biraq "bul kúres turarlyq" dep sanaıdy.