Kógaldaǵy qońyr daqtar kóptegen úı ıelerin alańdatady. Bul qurǵaqshylyqtan, ıt zárinen, sańyraýqulaq aýrýlarynan, zıankesterden nemese tyńaıtqyshtyń artyq mólsherinen bolýy múmkin. Degenmen, kóbinese buǵan aqqurttardy kinálaıdy. Biraq bul árdaıym durys emes, tipti aqqurttar bolsa da, olardyń az sany qaýip tóndirmeıdi. Emdeýdi tek naqty aqqurt ınfestasıasy rastalǵannan keıin ǵana qoldaný kerek. Baqytymyzǵa oraı, tekserýdiń qarapaıym ádisi bar, biraq ony tıimdi bolýy úshin belgili bir ýaqytta jasaý kerek. Al bul ýaqyt taıap qaldy.
Aqqurttar — qońyzdardyń erte damý satysy, olarǵa eýropalyq mamyq qońyz, azıalyq, japondyq jáne shyǵys qońyzdary jatady. Olar kógaldar men basqa ósimdikterdiń astyndaǵy topyraqtyń betine jaqyn jerde tirshilik etip, tamyrlarmen qorektenedi, osylaısha tamyrlardy ósimdikterdiń jer ústi bóliginen ajyratady. Olardyń bar-joǵyn anyqtaý ońaı: aýrý belgileri bar kógaldyń 12 dúımdik sharshy (930 sharshy sm) bóligin 3-4 dúım (7,6-10 sm) tereńdikte qazyp alyńyz, ol saý shóptiń shekarasyn ishinara qamtýy kerek. Eger kógalda aqqurttar bolsa, aqshyl, qońyr basty, jarty dúımden bir dúımge deıin (1-2,5 sm) uzyndyqtaǵy, asshaıanǵa uqsaıtyn qońyz dernásilderi ne topyraqtyń ústinde, ne alynǵan shymnyń astyńǵy jaǵynda kórinedi. Olar ádette S árpiniń pishininde búktelgen bolady. Bir sharshy fýt topyraqta 10-nan az aqqurt bolýy qalypty jaǵdaı jáne ınfestasıany kórsetpeıdi, sondyqtan eshqandaı áreket jasamaý kerek. Onyń ornyna basqa yqtımal sebepterdi izdeńiz.
Eger aqqurttar másele bolsa, sheshim qandaı? Aqqurttarǵa qarsy emdeýdi tek alynǵan shym astynda 10 nemese odan da kóp jándikter bolǵan jaǵdaıda ǵana qoldaný kerek. Qatty zaqymdalǵan kógal bólikteri, tamyrlary jándiktermen kesilgendikten, olardy alyp tastaýǵa tyrysqanda kilem sıaqty ońaı oralady. Aqqurttar jas kezinde zıankestermen kúres sharalaryna eń osal bolǵandyqtan, bul sharalar tek jazdyń sońynda qoldanylǵanda ǵana tıimdi bolady.
Sútti spora untaǵy — tek japon qońyzynyń aqqurttaryna baǵyttalǵan tabıǵı ónim. Ókinishke oraı, túrlerdi ajyratý árdaıym ońaı emes. Eger sizdiń aqqurttaryńyz japon sorty ekenine senimdi bolsańyz, ony qoldanyp kórýge bolady, biraq tabys deńgeıi ártúrli, jyly aımaqtarda jaqsy nátıjeler habarlanady. Paıdaly nematodtar — topyraqta tirshilik etetin jándikterge, sonyń ishinde aqqurttardyń barlyq túrlerine shabýyl jasaıtyn mıkroskopıalyq, segmenttelmegen qurttar. Olar ámbebap tásil bolyp tabylady jáne tabystylyq deńgeıi joǵary. Olar da tabıǵı, óıtkeni olar topyraqta burynnan bar; siz jaı ǵana kóbirek qosasyz. Nematodtar aqqurttardy 48 saǵat ishinde óltiretin bakterıamen juqtyrý arqyly jumys isteıdi. Nematodtardyń kóptegen túrleri bar, sondyqtan qaptamadaǵy japsyrmalardy oqyp, aqqurttarǵa arnaıy baǵyttalǵan Heterorhabditis bacteriophora (Hb) shtammyn izdeńiz. Tıimdilikti arttyrý úshin emdeýdi qoldanar aldynda topyraqty jaqsylap sýaryńyz. Jaýyn qurttaryna, bal aralaryna jáne basqa tozańdandyrǵyshtarǵa, úı janýarlaryna jáne jabaıy tabıǵatqa ýly bolýy múmkin hımıalyq zattardy qoldanýdan aýlaq bolyńyz. Keıbireýleri tipti adamdarǵa ýly bolýy múmkin.