InfoHub Logo

Keıbir qazaqstandyqtar telefon arqyly alaıaqpen sóılesip turǵanyn túsingende, olarmen ázildesýge, ýaqytty sozdyrýǵa nemese aqyl aıtýǵa tyrysady. Alaıda, kıberqaýipsizdik mamandary mundaı áńgimelerdiń, tipti kúlkili túrde bolsa da, zymıandardyń paıdasyna sheshilýi múmkin ekenin eskertedi. Tengrinews.kz saıty alaıaqtarmen qarym-qatynastyń ámıanyńyzǵa qalaı áser etýi múmkin ekenin anyqtady.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Qaıta shabýyldardyń nysanasyna aınalý qaýpi

TSARKA prezıdenti Oljas Satıev mundaı jaǵdaılarda ózińizge qoıýǵa tıis mańyzdy suraq – alaıaqtarmen dıalogqa túsýdiń qajeti bar ma? Tájirıbe kórsetkendeı, mundaı qarym-qatynas zymıandardyń minez-qulqyna áser etpeıdi jáne zardap shekken tarapqa esh paıda ákelmeıdi.

Anyqtama: TSARKA – bul kıbershabýyldardy anyqtaýmen jáne aldyn alýmen aınalysatyn «Kıbershabýyldardy taldaý jáne zertteý ortalyǵy» (SARKA) ZTB. Kompanıa 2015 jyldan beri jumys isteıdi.

«Kerisinshe, olar belgili bir nómirge nemese akkaýntqa qosymsha nazar aýdarýdy týdyryp, odan ári maqsatty áser etý áreketterine ákelýi múmkin», – dep eskertedi ol.

«Docrobot Central Asia» bas dırektorynyń keńesshisi Evgenıı Pıtolın bul pikirdi qoldaıdy:

«Alaıaqtarmen qarym-qatynas jasaýdaǵy birinshi jáne basty ereje – olarmen múldem sóılespeý. Memlekettik organdardan qońyraý shala almaıtynyn, eshkimniń sizdi bopsalaýǵa nemese shuǵyl áreket etýdi talap etýge quqyǵy joq ekenin túsingen kezde, áńgime toqtalýy kerek. Dálirek aıtsaq, ol múldem bastalmaýy kerek».

Onyń aıtýynsha, eger siz alaıaqtarmen sóılesip turǵanyńyzdy túsinseńiz, áreket algorıtmi qarapaıym:

Sizdiń sóılesý mánerińiz týraly aqparat jınaý: alaıaqtarmen áńgimelesýdiń qaýpi

Karta derekterin aıtpasańyz da, ózińiz týraly aqparat beresiz. Oljas Satıev kez kelgen alaıaqpen ózara árekettesý áleýetti táýekelderge ákeletinin, tipti áńgime qarjylyq operasıalarmen súıemeldenbegen jaǵdaılarda da atap ótedi.

«Áńgime barysynda alaıaqtar ashyq derekkózderi men áleýmettik jelilerden alynǵan aqparattardy, sondaı-aq tikeleı áńgime kezinde alynǵan reaksıany, sóılesý mánerin jáne habardarlyq deńgeıin qosa alǵanda, aqparatty jınap, taldaıdy», – dep túsindiredi TSARKA prezıdenti.

Maman bul derekterdiń alaıaqtyq senarılerdiń tıimdiligin arttyrý úshin qoldanylatynyn atap ótti.

«Onyń ishinde shabýyldardy jekelendirý jáne avtomattandyrylǵan quraldar men jasandy ıntellekt tehnologıalaryn qoldaný esebinen. Osyǵan baılanysty, eń tıimdi minez-qulyq modeli – ózara árekettesýden tolyq bas tartý», – deıdi ol.

«Tárbıelik» áńgimelerdiń qaýpi

Evgenıı Pıtolın, óz kezeginde, qazaqstandyqtardy alaıaqtardy týra jolǵa salýǵa nemese olarmen ázildesýge tyrysýdan kategorıcheskı bas tartýǵa shaqyrady:

«Kez kelgen dıalogqa túsý – tipti qyzyǵýshylyqtan, «ornyna qoıý» nemese «dáris oqý» nıetimen bolsa da – sizdiń zıanyńyzǵa jumys isteıdi. Birinshiden, bul paıdasyz: siz eshteńe dáleldeı almaısyz jáne eshkimdi tárbıeleı almaısyz. Ekinshiden, alaıaqtar ashýlanyp, agressıvtirek áreket etýi múmkin – mysaly, sizdi spammen toltyrý, nómirińizdi ondaǵan qyzmetterge jazý nemese basqa da sıfrlyq qolaısyzdyqtar týdyrýy múmkin».

Maman alaıaqtardan «sıqyrly tabletka» joq ekenin eske salady. Ol olardyń bar ekendigin qabyldaýdy, olardyń maqsattaryn túsinýdi jáne ózińizdi qorǵaı bilýdi usynady.

«Olarǵa árdaıym bir nárse kerek: aqsha, jeke derekter, baılanys aqparaty jáne adamǵa qarsy qoldanýǵa bolatyn kez kelgen aqparat. Sondyqtan eń senimdi laıfhak – bilimińizdi únemi jańartyp otyrý jáne sıfrlyq gıgıenany saqtaý», – deıdi Docrobot bas dırektorynyń keńesshisi.

Qarapaıym erejeler:

Derekterdiń aǵyp ketý kózin qalaı anyqtaýǵa bolady: sarapshynyń laıfhaki

Praktıkalyq shara retinde Evgenıı Pıtolın az belgili, biraq óte paıdaly tásildi usynady. Eger siz saýalnamalardy, bonýstyq formalardy toltyrsańyz nemese loıaldilik baǵdarlamalaryna tirkelseńiz, «ákesiniń aty» nemese qosymsha aqparat órisine naqty dúkenniń nemese qyzmettiń ataýyn kórsetýge bolady.

«Sonda siz spam nemese kúdikti habarlama alǵan kezde, derekterińiz qaıdan aǵyp ketkenin jáne olardy kim úshinshi tulǵalarǵa bergenin naqty biletin bolasyz», – dep qorytyndylaıdy spıker.

Basty qorytyndy

Osylaısha, alaıaqtarmen sóılesýge – tipti qyzyǵýshylyqtan nemese ázil úshin de – kirisýge bolmaıdy. Kez kelgen dıalog jeke derekterdiń aǵyp ketý qaýpin arttyrady jáne alaıaqtarǵa qosymsha aqparat bere alady. Eń qaýipsiz taktıka – kúdikti qońyraýlarǵa jaýap bermeý, spamnan qorǵaý fýnksıalaryn paıdalaný jáne sıfrlyq qaýipsizdiktiń negizgi erejelerin saqtaý.