InfoHub Logo

Nelikten Qazaqstanǵa Pákistan qajet?

Qazaqstan men Pákistan arasyndaǵy qarym-qatynas jańa deńgeıge kóterilýde. Eki eldiń basshylary kezdesip, strategıalyq seriktestik týraly deklarasıaǵa qol qoıdy. Bul sapardyń mańyzy nede jáne eki eldi ne baılanystyrady? Tengrinews.kz tilshisi Islamabadtan reportaj jasaıdy.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Sapardyń bastaýy

Prezıdent Toqaev úlken delegasıamen Islamabadqa keldi. Sapar barysynda eki eldiń 250-den astam kompanıasynyń basshylary qatysqan bıznes-forým ótti. Buǵan deıin Pákistanǵa sońǵy ret 23 jyl buryn sapar jasalǵan edi.

Joǵary deńgeıdegi kezdesý

Birinshi bort Islamabadqa keshki saǵat beste qondy. Prezıdentti qarsy alý rásimi áýeden bastaldy – shekara mańynda alty F-16 joıǵyshy ushyp júrdi. Jerde ony premer-mınıstr Shahbaz Sharıf pen prezıdent Asıf Álı Zardarı kútip aldy. Qyzyl kilem tóseldi, áskerıler sap túzedi, balalar jalaýshalarmen júrdi. Jıyrma bir zeńbirekten salút berilip, orkestr oınady.

Áýejaıdan qonaqúıge deıingi jolda bannerler ilindi. Onda Zardarıdiń, Toqaevtyń jáne Sharıftiń sýretteri boldy. Jazýlar beıbitshilik, gúldený jáne «Pákistan men Qazaqstan dostyǵy jasasyn» degen maǵynada jazylǵan.

Kim basshy?

Pákistanda parlamenttik júıe ornaǵan. Premer-mınıstr – atqarýshy bıliktiń basshysy, al prezıdent – kóbinese rásimdik tulǵa. Prezıdent Zardarı – 2007 jyly qaza tapqan Pákistannyń burynǵy premer-mınıstri Benazır Bhýttonyń jesi. Premer Shahbaz Sharıf – úsh márte premer-mınıstr bolǵan Navaz Sharıftiń inisi. Ol eldegi alǵashqy metrony saldyrǵan.

Islamabad – Karachı emes

Islamabad – salystyrmaly túrde jas astana. Ol Karachıdi almastyrý úshin 1960 jyldary oılastyrylǵan. Qalaǵa grek sáýletshisi shaqyrylyp, jospar jasaldy. Qala kógaldandyrylǵan, taza jáne sypaıy. Kóshelerde qarýly adamdardy da kezdestirýge bolady.

Qazaqstan men Pákistan ne izdeıdi?

Pákistandyqtar muqıat daıyndalǵany kelissózder bastalǵanǵa deıin belgili boldy. Sharıf Toqaevty qarsy alyp, eki qolymen qol alysty. Kezdesýde saýda, kólik, energetıka, aýyl sharýashylyǵy, ǵarysh, qarjy máseleleri talqylandy.

Kelissózderden keıin prezıdenttiń keńesshisi Ernar Lazarev bylaı dedi: «Bıdaı, un – Qazaqstan álemdik óndirýshilerdiń ondyǵyna kiredi. Munaı – jylyna júz mıllıon tonna. Ýran, kómir, metaldar, aýyr mashına jasaý, avtomobıl ónerkásibi». Pákistannyń Karachı jáne Gvadar porttary bar. Sondaı-aq, 2050 jylǵa qaraı 300 mıllıonǵa jetetin halqy bar. Endi osynyń bárin qalaı jetkizý kerek degen suraq týyndaıdy.

Lazarevtiń aıtýynsha, eń aldymen kólik baılanysyn jolǵa qoıý kerek. Áńgime Ortalyq Azıany Pákistan porttarymen baılanystyratyn Transafǵan dálizi týraly bolyp otyr. Eki el taýar aınalymyn mıllıard dollarǵa deıin jetkizýge kelisti. Toqaev pen Sharıftiń qatysýymen 19 qujatqa qol qoıyldy. Sonymen qatar, strategıalyq seriktestik týraly deklarasıa qabyldandy.

Saýda jáne bıznes

Bıznes-forýmda sıfrlar týraly aıtyldy. Toqaev pen Sharıftiń qatysýymen shamamen 200 mıllıon dollarǵa komersıalyq kelisimderge qol qoıyldy. Qazaqstan prezıdentiniń aıtýynsha, ótken jyly taýar aınalymy eki esege artty, al kelesi maqsat – mıllıard. Toqaev Pákistandy «baýyrlas el» dep atady.

Toqaev Pákistan kompanıalaryn Qazaqstanda óndiristik qýattar qurýǵa shaqyrdy. Qazirgi ýaqytta aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý, farmasevtıka jáne qurylys materıaldaryn óndirý erekshe qyzyǵýshylyq týdyrady.

Qorytyndy

Eki jaqty kezdesýlerde saýda, logıstıka jáne energetıka máseleleri talqylandy. Toqaev Pákistandy damyǵan ónerkásibi, tranzıti, aýyl sharýashylyǵy, jeńil ónerkásibi, medısınasy jáne qorǵanys salasy bar el retinde atap ótti.