Nelikten jaraqattyq oqıǵalardan zardap shekkender kóbinese shatasqan aıǵaqtar beredi jáne aınalasyndaǵylar úshin kútpegen áreketter jasaıdy? Psıhologıa mamandarynyń aıtýynsha, jaraqat mıdyń jumysyn ózgertip, estelikterdi burmalaıdy jáne qate túsindirilýi múmkin reaksıalardy týdyrady, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń derekteri boıynsha, álemdegi adamdardyń shamamen 70%-y jaraqattyq oqıǵalarǵa tap bolady. Bul rette zardap shekkenderdiń áńgimeleri qarama-qaıshy málimetterge baılanysty zańgerlerde, jýrnalıserde jáne jaqyndarynda kúmán týdyrady. Psıhologtardyń túsindirýinshe, jaraqat kezinde emosıalarǵa jaýap beretin amıgdala shamadan tys júkteledi, al gıppokamp dáıekti áńgime qura almaıdy. Nátıjesinde estelikter bytyrańqy fragmentter, ıister men emosıalar túrinde saqtalady. Adam oqıǵany dál qazir bolyp jatqandaı qaıta bastan keshirýi múmkin.
Klasıkalyq «ur nemese qash» reaksıalarynan basqa, adamdar kóbinese tańyrqaý reaksıasyn nemese «jaǵympazdaný» (fawn response) kórsetedi, bul kezde jábirlenýshi syrttaı sabyrly bolyp, qaýipti azaıtý úshin agresorǵa baǵynady. Aınalasyndaǵylar mundaı minez-qulyqty ótirik dep qatelesedi, degenmen jalǵan aıyptaýlardyń úlesi nebári 2%-dan 10%-ǵa deıin. Mamandar jaraqatty eskeretin tásildi qoldanýǵa shaqyrady, bul empatıany arttyryp, adamdardy qalpyna keltirý prosesinde qoldaý kórsete alady.