Fransıanyń ońtústigindegi Kan-súr-Mer qalasyndaǵy Renýar murajaıynan ımpressıonıst sýretshi Per-Ogúst Renýardyń tórt kartınasy urlanǵanyn jergilikti ákimshilik habarlady. Shabýyl seısenbi tańerteń jasalyp, qaraqshylar eki kartınany qashý kezinde murajaı baqshasyna tastap ketkenin ákim Braıan Masson rastady.

«Renýar murajaıyna shabýyl jasaý — Kan-súr-Merdiń tarıhy men mádenı murasyna shabýyl», — dedi ol. Árqaısysynyń quny 9 mıllıon eýroǵa (7,7 mıllıon fýnt sterlıń; 10,4 mıllıon dollar) baǵalanatyn kartınalar — bıylǵy jyly Eýropada bolǵan qatardaǵy iri urlyqtardyń sońǵysy. Ótken aıda Sısılıadaǵy murajaıdan Renesans dáýiriniń tórt kartınasy urlanǵan bolatyn.

Jergilikti ákimniń aıtýynsha, beınebaqylaý kameralary qaraqshylardyń murajaı baqshasyna qorshaýdan ótip, kartınalardyń jaqtaýlaryn bekitetin qurylymdardy kesip ótkenin kórsetken. Ol eki kartına baqshada «tastalǵan» kúıde tabylyp, qaıtarylǵanyn qosty.

Áli tabylmaǵan eki kartına: «Madam Kolonna Romano portreti» (1910) jáne «Jenn fıl o pýı» (1886). Qaıtarylǵan ekeýi: «Madam Pıshon portreti» (1895) jáne «Koko Lısan» (1905).

«Bul Renýardyń týyndysy, onyń baǵasy joq, ony solaı sata almaısyz», — dedi ákim jýrnalıserge murajaı aldynda.

Murajaıdyń dabyly jergilikti ýaqyt boıynsha tańǵy 05:48-de (06:48 BST) iske qosylyp, polısıa bes mınýt ishinde oqıǵa ornyna jetkenin Masson túsindirdi. Onyń aıtýynsha, qaraqshylar dabyldy estigen soń qashyp ketken.

Masson keıin jýrnalıserge qaraqshylardyń «jaqsy jabdyqtalǵan» jáne «jaqsy habardar» bolǵanyn aıtty. Olar «kaska, qolǵap jáne áskerı kıim kıgen», sondaı-aq «elektr pyshaǵy men temir ara» alyp júrgen. Masson tergeýshiler oqıǵa ornynan kúdiktilerge tıesili bolýy múmkin eki naızaǵaı sómke tapqanyn rastady.

Renýar murajaıynda ataqty sýretshiniń 12 týyndysy saqtaýly. 1960 jyly ashylǵan bul murajaı Renýardyń 1919 jyly qaıtys bolǵanǵa deıingi sońǵy turǵyn úıi bolǵan. Munda onyń molberti, dóńgelekti kreslosy, fotosýretter men jeke hattary sıaqty kóptegen jeke zattary qoıylǵan. Bul urlyq Eýropanyń jetekshi galereıalary men murajaılaryndaǵy óner týyndylarynyń qaýipsizdigi máselesin taǵy da nazarǵa alyp otyr.

Ótken jyldyń qazan aıynda Parıjdegi Lývr murajaıyndaǵy erekshe urlyq kezinde Fransıanyń baǵa jetpes táj zergerlik buıymdary urlanǵan bolatyn. «Kan-súr-Merden tys, bul oqıǵa murajaılarymyzdy qorǵaý týraly eskertý bolýy kerek, óıtkeni olar qazir óner týyndylaryna baǵyttalǵan uıymdasqan qylmystyń jańa túrine tap bolyp otyr», — dep eskertti Masson. Ákim Fransıa úkimetin jergilikti aımaqtar men murajaılarǵa «uıymdasqan jáne batyl qylmyskerlerden» óner týyndylaryn qorǵaýǵa kóbirek qarjylyq qoldaý kórsetýge shaqyrdy.