Soltústik Koreıa qarýlyq deńgeıdegi ýrandy baıytýǵa qabiletti jańa nysan saldy. Bul týraly Atom energıasy jónindegi halyqaralyq agenttik (AEHA) habarlady, dep jazady infohub.kz saıty.
Agenttiktiń málimetinshe, jańa nysan eldiń negizgi Ionbón ıadrolyq kesheninde ornalasqan. Onda ýran baıytýǵa jıi qoldanylatyn 28 sentrıfýga kaskadyn ornalastyrýǵa múmkindik bar. Bul derekter osy aptada jarıalanǵan baqylaýshy uıymnyń esebinde keltirilgen.
Esepte astana Phenánnyń mańyndaǵy Kanson baıytý alańyndaǵy jumystardyń da keńeıtilgeni aıtylady. Qujat spýtnıktik sýretterdi jáne ashyq derekkózderdi, sonyń ishinde eldiń memlekettik buqaralyq aqparat quraldary jarıalaǵan fotosýretterdi taldaýǵa negizdelgen.
Inspektorlary 2009 jyly Soltústik Koreıadan qýylǵan AEHA Ionbón nysanyn keshenniń ekinshi ýran baıytý qondyrǵysy dep tanydy. Ol úshin qurylys kezinde túsirilgen spýtnıktik sýretterdi maýsym aıynyń basynda el kóshbasshysy Kım Chen Ynnyń baryp ketkeni týraly buqaralyq aqparat quraldary jarıalaǵan fotosýrettermen salystyrdy.
Memlekettik buqaralyq aqparat quraldarynyń málimetinshe, sol saparynda Kım Soltústiktiń qarýlyq deńgeıdegi ıadrolyq materıal óndirý qabileti sońǵy bes jylda eki eseden astam óskenin málimdep, «eldiń ıadrolyq kúshterin eselep nyǵaıtýǵa arnalǵan aýqymdy josparlar» jasalatynyn ýáde etken.
AQSH-taǵy Djeıms Martın atyndaǵy taratpaý máselelerin zertteý ortalyǵynyń 2025 jylǵy taldaýyna silteme jasaǵan Ońtústik Koreıanyń «Choson ılbo» basylymy Ionbón nysanyndaǵy 4 592 sentrıfýgadan turatyn yqtımal 28 kaskad jylyna shamamen 85 keli qarýlyq deńgeıdegi joǵary baıytylǵan ýran óndirýge qabiletti ekenin jazdy. Bul qosymsha úsh-tórt jaýyngerlik bólikti jasaýǵa jetedi.
AEHA bas dırektory Rafael Grossı osy aptada taratqan málimdemesinde: «Kanson men Ionbóndaǵy baıytý qondyrǵylarynyń jumysyn jalǵastyrýy jáne [Soltústik Koreıanyń] qarýlyq deńgeıdegi ıadrolyq materıal óndirisiniń odan ári keńeıgeni týraly habarlar qatty alańdaýshylyq týdyrady», — dedi. Ol Soltústik Koreıanyń ıadrolyq baǵdarlamasyn «jalǵastyrýy men odan ári damytýy» BUU Qaýipsizdik keńesiniń tıisti qararlaryn «anyq buzý» ekenin jáne bul «tereń ókinish» týdyratynyn qosty.
Ońtústik Koreıanyń qorǵanys mınıstri An Gú Bek tamyz aıynda Soltústiktiń 80-nen 120-ǵa deıin ıadrolyq jaýyngerlik bóligi bar ekenin aıtqan. Bul sol aıda Donald Tramp keltirgen 57 degen sannan áldeqaıda kóp. An zań shyǵarýshylarǵa bul kórsetkish jeke zertteý uıymdarynyń baǵalaýyna negizdelgenin, al el áskerıleri bul sandardy rastaı almaıtynyn jetkizgen.
Soltústik Koreıa sońǵy jyldary balıstıkalyq zymyran jáne ıadrolyq baǵdarlamalarynda jyldam ilgerileýge qol jetkizdi. Ol ózin zańdy ıadrolyq memleket retinde halyqaralyq deńgeıde moıyndaýdy talap etip otyr.
Soltústik Koreıa 2017 jyldan beri birneshe alys qashyqtyqqa ushatyn zymyran synaǵyn ótkizdi. Sol jyly ol sońǵy ret ıadrolyq qarýdy synaǵan bolatyn. 2020 jyly BUU Qaýipsizdik keńesine usynylǵan esepte halyqaralyq sarapshylar Soltústik «balıstıkalyq zymyrandarynyń jaýyngerlik bólikterine ornatýǵa jaramdy ıadrolyq qurylǵylardy ázirlegen bolýy múmkin» dep málimdegen.