Stenford ýnıversıtetiniń medısına mektebiniń zertteýshileri neırobıologıa salasynda irgeli jańalyq ashty: adam mıy eki bólek bastaýysh jasýshalar tobynan qalyptasyp, evolúsıa barysynda birtutas múshege birikken. Bul týraly ScienceDaily jazdy, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Ǵylymı jumysty damý bıologıasynyń dosenti Kaıl Lo basqardy. Ondaǵan jyldar boıy ǵylymı ortada adam mıynyń barlyq bólikteri birtutas bastaýysh jasýshalar popýlásıasynan qalyptasady degen túsinik basym boldy. Alaıda jańa zertteý mıdyń shyn máninde evolúsıalyq tamyry ártúrli eki ejelgi júıke júıesinen turatynyn kórsetedi.
Tájirıbeler barysynda ǵalymdar Kerolın Dandes pen Raııan Djohaı aldyńǵy jáne ortańǵy mı Otx2 geni ekspressıalanatyn jasýshalardan damıtynyn, al artqy mı tek Gbx2 genin ekspressıalaıtyn jasýshalardan qalyptasatynyn anyqtady. Bul eki jasýsha popýlásıasy embrıondyq damýdyń eń erte kezeńderinde bólek qalyp, bir-birimen qabattaspaıdy.
Evolúsıalyq aǵashty taldaý mundaı qosarly júıe 550 mıllıon jyldan astam ýaqyt buryn paıda bolǵanyn jáne taýyqtarda, danıo-rerıo balyqtarynda jáne ishekqurttarda kezdesetinin kórsetti.
Ashylym zertteýshilerge alǵash ret zerthanalyq jaǵdaıda diń jasýshalarynan adamnyń artqy mı neırondaryn ósirýge múmkindik berdi. Bul serpilis mı baǵanasynyń aýyr nevrologıalyq patologıalarynyń, mysaly, búıirlik amıotrofıalyq skleroz ben julyn bulshyqet atrofıasynyń sebepterin zertteýge jáne emdeý joldaryn izdeýge keń múmkindikter ashady. Ári qaraı avtorlar osy eki júıeniń ózara árekettesý mehanızmderin egjeı-tegjeıli zertteýdi josparlap otyr.