Qazaqstan Ulttyq banki aqsha-nesıe saıasaty aıasynda el ekonomıkasynan qosymsha shamamen 8 trln teńgeni alyp tastaýdy josparlap otyr. Bul týraly retteýshiniń basshysy Tımýr Súleımenov úkimet otyrysynda málimdedi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Bul somanyń negizgi bóligi eki shara arqyly júzege asyrylady. Birinshisi — altyn satyp alý operasıalaryn aınalandyrý (zerkalırovanıe). 2026 jyldyń jeti aıynda Ulttyq bank osylaısha 2,4 trln teńgeni aınalymnan alǵan. Jyl qorytyndysy boıynsha retteýshi bul kórsetkishti 4,1 trln teńgege jetkizýdi kútedi.
Altyn satyp alý operasıalaryn aınalandyrý týraly 2025 jyldyń qańtarynda belgili boldy. Sol kezde retteýshi osylaısha «monetarlyq beıtaraptyqqa» kóshetinin habarlaǵan. Bul mehanızm Ulttyq banktiń altyn eksportynan túsken valútalyq túsimdi satýyn bildiredi. Súleımenovtiń aıtýynsha, bul ekonomıkadaǵy artyq aqsha kólemin azaıtyp, ınflásıanyń tómendeýine yqpal etedi.
Taǵy shamamen 4 trln teńgeni Ulttyq bank bankterge qoıylatyn eń tómengi rezervtik talaptardy (MRT) kezeń-kezeńimen arttyrý arqyly baılanystyrýdy kózdep otyr.
Bankterge arnalǵan jańa MRT-ny Ulttyq bank 2025 jyldyń tamyzynda bekitti. Teńgelik mindettemeler boıynsha talaptar 1,3%-dan 3,5%-ǵa deıin ósti, al 2026 jyldyń 1 qyrkúıeginen bastap olar 5%-ǵa deıin (keıbir mindetteme sanattary boıynsha), valútalyq mindettemeler boıynsha 2,5%-dan 10%-ǵa deıin ósip, keıin 15%-ǵa jetedi.
Bul bankterdiń Ulttyq banktegi korespondenttik shottarynda ustaýǵa tıis mindettemeleriniń paıyzdyq úlesi týraly bolyp otyr — bul aqsha aınalymǵa qatyspaıdy, demek bankter ony nesıeleýge nemese paıda tabý maqsatynda basqa quraldarǵa jumsaı almaıdy.
Sondaı-aq, eki mehanızm de ekonomıkadan teńgeni alyp tastaıtynyn, alaıda aınalandyrý jaǵdaıynda ótimdilik júıege valúta túrinde qaıtarylatynyn túsiný mańyzdy.
Buǵan deıin «Kýrsıv» Qazaqstan bankterine qoıylatyn rezervtik talaptardyń túbegeıli arttyrylýy retteýshiniń oıynsha saýda ótimdiliginiń profısıtin qysqartyp, ınflásıany baıaýlatýǵa ákelýi tıis dep jazǵan bolatyn.
2025 jyldyń qazanynda-aq Súleımenov ekonomıkadan artyq ótimdilikti alyp tastaý qajettigin aıtqan. Sol ýaqytqa deıin shamamen 4,2 trln teńge aınalymnan alynǵan edi.