Qazaqstanda Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstrligi ulttyq tizilimderdiń tizbesin resmı bekitti. Bul tizilimderdegi derekter barlyq memlekettik júıeler úshin etalondyq bolyp tanyldy. Bul sheshim ártúrli vedomstvolardyń bir adam, kompanıa nemese nysan týraly qarama-qaıshy málimetterdi saqtaý jaǵdaıyn joıýǵa baǵyttalǵan, dep habarlaıdy Orda.kz saıty.
Jańa engizilimniń máni: eger aqparat ulttyq tizilimde qamtylǵan bolsa, memlekettik organdar men memlekettik servıster dál osy derekterdi paıdalanýǵa mindetti, qaıta suraý nemese basqa aqparattyq júıelerge júginý qajet emes.
Bekitilgen tizbege 120-dan astam tizilim kirdi, olar qazaqstandyqtar ómiriniń negizgi salalaryn qamtıdy: týý, bilim, jumysqa ornalasý, avtomobılder, jyljymaıtyn múlik, áleýmettik tólemder, sot isteri jáne basqalary.
Etalondyq derekterge tegi, aty, ákesiniń aty, JSN, týǵan kúni, mekenjaıy, jyljymaıtyn múlik jáne jer ýchaskeleri týraly málimetter jatady. Sondaı-aq tizimge kompanıalar, kólik, múgedektik, azamattyq hal aktileri, jetim balalar, asyrap alýshylar, lısenzıalar, memlekettik qyzmetshiler, bilim, densaýlyq saqtaý jáne memlekettik satyp alýlar týraly derekter engizilgen.
Mysaly, avtomobılder týraly málimetter İshki ister mınıstrliginiń avtokólik quraldary tiziliminen alynady, al júrgizýshi kýálikteri týraly derekter – olardy berýdiń arnaıy tiziliminen. Jeke jáne zańdy tulǵalar týraly aqparat Ádilet mınıstrliginiń bazalaryna bekitilgen.
Jyljymaıtyn múlik jáne jer kadastry, dıplomdar, talapkerler, stýdentter, oqytýshylar jáne joǵary oqý oryndarynyń túlekteri úshin jeke ulttyq tizilimder qarastyrylǵan. Tizbege boryshkerler, sot aktileri, sotqa deıingi tergeýler, ákimshilik ister jáne izdeýdegi adamdar reestrleri engizilgen.
Ulttyq dep tanylǵan basqa da az aıqyn bazalar: startaptar men ınovasıalyq ónimder, gıdter men týragentter, qonaqúıler, týrısik marshrýttar, sheteldik týrıser, emhanalarǵa bekitilgen halyq, munaı kompanıalary jáne elektr energıasynyń kóterme naryǵyna qatysýshylar tizilimderi.
Bul júıelerdiń ıeleri málimetterdi únemi jańartyp, olardyń tolyqtyǵy men dáldigin qamtamasyz etýge, derekterdi bastapqy kózdermen sınhrondaýǵa jáne qoljetimdilikti shekteýge mindetti. Olar sondaı-aq kıberqaýipsizdik jáne memlekettik júıeler arasynda etalondyq derekterdiń erkin almasýy úshin jaýapty.
Mańyzdy eskertý: buıryq barlyq osy bazalardy nólden qurýdy bildirmeıdi. Olardyń kópshiligi burynnan jumys isteıdi. Qujat olardyń sıfrlyq úkimettiń jańa arhıtektýrasyndaǵy mártebesin bekitip, memlekettik organdar qandaı júıelerdiń derekterin negizgi dep sanaýy kerektigin anyqtaıdy.