Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ дүниежүзі тарихы кафедрасы, ерте дүние және ортағасырлар тарихымен шетелдердің жаңа және қазіргі заман тарихы кафедраларының бірігуі негізінде 2007 жылдың 1 қыркүйегінде &l...
Күзгі уақыт екен. Тонтайдың үйіне бір замандасы келіпті. Әйелі шай жасапты. Тонтайдың үйінің төргі жағына төсеніш қалыңдау түсіп, есік жағы құлама екен, дастарханға салған аз ғана бауырсақ ылдиға д...
Өзенге тоғытқалы әкелген қойлар суға түсе қоймайды. Оларға Тәшпембет ақыл айтады: — Несіне шегінесіңдер? Титтей кебісіміз су болады деп тұрсыңдар ғой. Оқасы жоқ, ар жаққа өткеннен кейін ке...
Үш жолаушы поезд үстінде келе жатады. Поезд бір қаладан ұзап шыға бергенде тамақ жегісі келеді. Олардың бірінде күлше нан, екіншісінде бір кесім колбаса ғана бар еді. Ал үшіншісінде ешнәрсе де болм...
Маханбеттің ортаншы ұлы Жанайдардың есі еді, ақылы да бүтін, бірақ өте аңқау болатын. Бір үйде бірсыпыра адам қонақ болды. Сыпайы қонақтарға лайықты тағам қойылды. Қолдың майын жеңілдетсін деп ас а...
Шалқының басқа балаларында емес, Бейсенбінің жаратылысы өзгерек еді: есі бүтін болса да, ақылы жарымдау болатын.
Байжан — орта шаруа, жасының үлкендігімен бірге өз ауылына, көршілес ауылдарға да инабатты адам.
Тәшпембет — есі де, ақылы да бүтін, бірақ қалай болса солай сөйлей салатын аңқау, парықсыз адам. Оның сөзін ол маңдағы елдің үлкені де, кішісі де кек тұтпайды, қандай сөз сөйлесе де, оны қызы...
Ертеде бір кісі жас баласынан:
Көптен кездеспеген екі дос бірін-бірі сынағысы келіп:
Етікші бір күні хан сарайына кіріп келсе, уәзірлері оны сөз етіп отыр екен. Әңгімеге етікші де араласып, күлдіргі жайларды көп айтыпты. Риза болған хан оны уәзірлерімен бірге дастарханға шақырыпты....
Абайдың нағашысы Топтайдың қолына келіні есік алдында су құйып тұрса, сырттан ит қуған тазы келіншектің бұтының арасынан өтіп кетеді. Сонда келіншек «әкем келді» деп Топтайдың басынан а...
Бір кісі базарға барып келеді. Ауылда оңай пайда іздейтін, жұмыс десе кежегесі кейін тартатын бір кісі бар екен, сол:
Ертеде Арқаның бір қазағы Ташкентке барады. Бір саудегер мейіз сатып отыр екен. Қазақ мейіздің сабағын көріп:
Бір молда суға ағып барады екен. Шығарып ала қоймақ боп, біреу жүгіріп барып, оған:
Мақамбеттің үстінен тергеушіге арыз түседі. «Айыпкерді тексеруге кісі шығыпты, бүгін келді» дегенді естіп, Мақамбет атына мініп ауданға аттаныпты. Ауданнан шыққан тергеуші қарсы кездесе...
Бір жас жігітті құрбылары мазақтап үнемі «Есек» деп атайы екен. «Есек» деген атқа ол ренжіп, бұрқан-тарқан ашуланып, құрбы-құрдастарына наразы болып жүреді екен. Бірақ көп а...
Ертеде Сыр елінің үш ақыны жайлаудағы мал баққан ауылдарда бір жаз болып, қайту сапарында Сырдария жағасында, қалың жыңғыл арасына тігілген бір қараша үйге келіп түседі.
Ертеде бір қолынан іс келмейтін олақ адам бар екен. Сонысына қарамастан, ол оны-мұныны істеуге әуес болыпты.
Бұрынғы уақытта бір бай қазақ көп дүние сатып алмақ болып, базарға барады. Мақтанып дүкеншіге ананы бер, мынаны бер, анадан онша бер, — деп лепіреді.
Ертеде өмірі соқыр қоян да атып көрмеген Қыдырбай деген кісі мылтығын білегіне салып келе жатыр екен. Қарсы кездескен бір танысы:
Баяғыда бір аңқау далада жолаушы келе жатып топ шеңгелдің түбінде ұйықтап жатқан түлкіні көреді. Түлкі тырп етпей жата береді. Аңқау атынан түсіп, сексеуіл таяғын көтеріп, түлкіні ұруға ебдейлене б...
Ығы-жығы базардың ортасында біреу жар салып түйесін мақтап тұрады.
Бір бай құрбандыққа қой шалыпты. Онысы өте семіз шығыпты. Құрбан иесі қуанып кетіп: