InfoHub Logo

Қазақстанда авто несие беру нарығындағы жағдай баяулап барады. Сарапшылардың айтуынша, бұл несиелер бойынша биылғы өсім қарқыны сақталмайды. Мұның себебі – нарықтың толығуы және бұрынғы сұраныстың қанағаттандырылуы.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Авто несие берудегі бәсекелестік

Бұрын бәрібір болмай, бәрі сатылып жатса, енді бәсекелестік күшейе түспек. Әсіресе, қытайлық автокөліктердің әсерінен ресми дилерлер клиенттерді тартудың жаңа жолдарын іздеуге мәжбүр. Себебі, «сұр» импорт арқылы әкелінген көліктердің бағасы көбінесе ресми дилерлерден төмен болады.

«Сұраныс бәсеңдеп келеді. Бұрын бәрібір болмай, бәрі сатылып жатса, енді бәсекелестік күшейе түспек, әсіресе, қытайлық автокөліктердің әсерінен. Сұр импорт жалғасуда, көбінесе бағалары ресми дилерлерден төмен. Дилерлер клиенттерді тартудың жолдарын ойлап табуға мәжбүр», – дейді Қаржы орталығының бас аналитигі Рамазан Досов.

Халықтың сатып алу қабілеті

Өткен жылы жалақының өсуі, жұмыспен қамтылудың артуы және автоөндіріс қарқынының жоғарылауына байланысты автокөліктерді несиеге жиі алған. Алайда, экономистердің айтуынша, жаңа жылдан бастап қазақстандықтар шығындарын қысқартып, табысының 57%-дан астамын азық-түлікке жұмсай бастаған. Осыған байланысты, автомобиль сатып алу секілді басқа да қажеттіліктер екінші орынға ысырылып қалды.

«Біз өмір сүру үшін, нан сатып алу үшін жұмыс істейміз. Осындай жағдайда автомобиль сатып алу – бұл сән-салтанат. Такси, курьер сияқты кәсіби мақсатта автокөлік алғысы келгендер алды, ал қалыпты азаматтарға, әсіресе, кептелісі көп мегаполистерде қоғамдық көлік барда автомобильдің не керегі бар?» – дейді экономист Бекнұр Кисиков.

Автоэксперттердің пікірі

Алайда, автоэксперттер бұл пікірмен келіспейді. Олардың айтуынша, елде автозауыттар саны артып келеді, демек сұраныс та бар. Сатылымды ынталандыру үшін дилерлер несие құралдарын белсенді түрде ұсынатын болады. Мамандардың пікірінше, сұраныс тек қарыз алушыларға қойылатын талаптар күшейген кезде ғана төмендейді, бірақ автомобильге несие алатындарға мұндай талаптарды күшейту орынсыз.

«Автомобильге бұл талаптарды қолданудың қажеті жоқ, себебі автомобиль кепіл ретінде қызмет етеді. Адам автомобиль сатып алғанда, оның иесі болып саналмайды. Шын мәнінде, банк иелік етеді. Сондықтан адам төлемін тоқтатса, банк кез келген уақытта автомобильді алып, сатып жібере алады. Банк ештеңе жоғалтпайды, тек өзі алғысы келген пайдадан қағылады. Әрине, автомобиль арзандайды, бірақ банк әрқашан өз үлесін қосады, бұл банк үшін тиімді», – дейді автоэксперт Алексей Алексеев.

Автоорталықтар мен дилерлер биыл клиенттерді әртүрлі құралдармен тартатын болады. Егер автонесиеге лизинг қосылса (батыс елдеріндегідей), онда қазақстандықтардың автомобиль сатып алуға деген қызығушылығы одан әрі арта түспек.