InfoHub Logo

Қазақстанда 90-жылдары және 2000-жылдардың басында бизнес бастаған мыңдаған кәсіпкерлер зейнетке шығарда күрделі мәселеге тап болды. Банк жүйесінің ескі ерекшеліктеріне байланысты олардың көп жылдық еңбек өтілі екі есеге жуық қысқарды. Бұл және шағын және орта бизнестің (ШОБ) басқа да өзекті мәселелері «Ақ жол» демократиялық партиясының басшылығы мен депутаттары қатысқан үш сағаттық талқылауда көтерілді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Зейнетақы қақпаны: 30 жылдық стаж 14 жылға қалай айналды

Жиынтық зейнетақы жүйесі енгізілгеннен кейін (1998-2011 жылдар аралығында) кәсіпкерлердің көпшілігі өзіне және қызметкерлеріне аударымдарды ай сайын емес, тоқсан сайын жасаған. Сол кезде бұл мәжбүрлі шара болды: банктер мен салық комитеттерінде үлкен кезектер пайда болып, ай сайынғы төлемдер тым көп уақытты алды. Банктердің өзі бизнесті қолдап, тоқсан сайынғы төлемдерді қабылдады.

Алайда, енді бұл буын зейнетке шыққанда, мемлекет олардың еңбек өтілін нақты жұмыс істеген жылдары бойынша емес, тек банк аударымдарының санына қарай есептейді.

«Осы логика бойынша, адамдар жылына небәрі төрт ай жұмыс істеген болып шығады. Нәтижесінде, әр жылдың сегіз айы олардың өтілінен «ұшып кетті». Кәсіпкерлердің бірінің еңбек өтілі 30 жылдың орнына 14 жылға дейін қысқарды. Ал олардың үнемі төлеп отырған салықтары қазір төлемдерді есептеу кезінде мүлдем ескерілмейді», - деді «Ақ жол» партиясынан.

Партия фракциясы үкіметтен ақылға қонымды шешім қабылдап, 1998-2011 жылдар аралығындағы тоқсан сайынғы төлемдерді заңнамалық түрде ай сайынғы форматқа ауыстыруды талап етеді.

Дәстүрлі сауда орталықтарының құлдырауы және қайта форматтауға шақыру

Екінші маңызды мәселе – сауда айналымының төмендеуі. Бизнес маркетплейстердің қысымы мен электронды коммерцияның қарқынды дамуынан зардап шегуде. Қазақстан бойынша ірі сауда орталықтары сатып алушылар мен жалға алушыларды тез арада жоғалтуда. Осыған байланысты олар үшін ҚҚС төлеу қиынға соғуда.

«Ақ жол» партиясы сауда орталықтарын мемлекеттік деңгейде құтқару қажет деп санайды, оларға жұмыс форматтарын толығымен өзгертуге көмектесу керек:

«Мұндай қайта құрылымдау ғимараттарды ауқымды реконструкциялауды және орасан зор шығындарды талап етеді. Біз мемлекеттің бизнеске көмек көрсетуі керек деп санаймыз: жаңа форматтарды таңдауға көмектесіп, босатылған алаңдарды қайта құру үшін қолжетімді жеңілдікті несие беруді қамтамасыз етуі тиіс», - деп атап өтті депутаттар.

Кодтармен жұмыс істейтін бюрократия және ШОБ үшін қауіп

Сондай-ақ, кәсіпкерлер Тауарлардың ұлттық каталогын (ТҰК) енгізуге шағымданды. Кәсіпкерлер Қазақстанның ішкі нарық үшін өзіндік тауар жіктеуін ойлап табу әрекеттері тиімсіз және жай ғана әлемдік тәжірибені қайталайтынын, бұл сауданы қатты тежейтінін атап өтті.

Партия өкілдері үкіметті ТҰК-тың кейбір элементтерін іске қосуды асықпай, тек Қазақстанда өндірілетін тауарлар үшін ғана отандық каталогизацияны енгізуге шақырды.

Кездесуді қорытындылай келе, «Ақ жол» партиясының талдау қызметі елдің сауда секторындағы дағдарысты болдырмау үшін салық органдарының ақпараттық жүйелерін синхрондау туралы шұғыл талаптарды ҚР Министрлер Кабинетіне жібергенін хабарлады.