InfoHub Logo

Жылдам ақшаға сенген екі студенттің тағдыры

Қарағандылық екі жас жігіт интернет-алаяқтарға көмектескені үшін сотталды. Олар "жақсы" ақша табамыз деп ойлады. Бірақ, тергеу барысында олардың шоттары арқылы миллиондаған теңге жымқырылғаны анықталды. Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

22 жастағы Аслан мен 23 жастағы Мади (жігіттер өздерін осылай атауды сұрады) бір жыл бұрын колледждің аудиториясында сабақ оқып отырған. Ал 2025 жылдың желтоқсанында олар интернет-алаяқтарға көмектескені үшін сот үкімін естіді.

"Біз жай ғана крипта ауыстырдық"

Достары тергеу барысында бір жылға жуық уақыт өткізді. Содан кейін сот залының есігі жабылды да, олар үшін мүлдем басқа өмір басталды.

Бәрі Мади мен Аслан оқитын топтағы бір жігіттен басталды. Ол криптовалютамен қалай сауда жасау керектігін көрсетті: арзанырақ сатып алып, қымбатырақ сату. Алғашқы мәмілелер заңды болды, сомалары да шағын еді. Алайда, бұл олардың қызығушылығын оятты.

«Біз бұған үйреніп қалдық. Крипта ауыстыру біз үшін әдетке айналған кезде, бейтаныс біреу пайда болды. Ол: дәл солай жасайсыңдар, бірақ комиссиясыз және жақсы пайыздармен, - деді. Біз оны "тапсырыс беруші" деп атадық. Ол біздің биржада сауда жасай алмайтын және ақшаны криптаға айналдыра алмайтын клиенттерге көмектесіп жатқанымызды айтты. Біз бәрі таза деп ойладық», - деп еске алады Аслан.

Схема мынадай болды: «тапсырыс беруші» оларға «клиенттердің» ақшасы бар шоттардың деректемелерін жіберді. Олар оларды тез арада криптовалютаға ауыстырды. Содан кейін оларды «тапсырыс берушінің» қолында ғана болатын «салқын әмияндарға» жедел жіберді. Осындай конвертация үшін Аслан мен Мадиге 10-15 пайыз төленді. Олармен бірге тағы үш жігіт жұмыс істеді.

«Әр жолы сомалар әртүрлі болды. Біз сұрақ қоймадық. Ақша келді, біз оларды конвертациялап, әрі қарай жібердік. Бұл жай ғана экрандағы сандар сияқты көрінді», - дейді Мади.

Жарты жыл ішінде бес жас жігіт әртүрлі шоттар арқылы шамамен 60 миллион теңге айналдырған. Кейін тергеу барысында осы «сандардың» артында 60-қа жуық жәбірленуші тұрғаны анықталды. Зейнеткерлер, кәсіпкерлер, отбасылар. Біреулерді инвестиция салуға, екіншілерін «алаяқтықтан қорғау үшін ақшаны шұғыл аударуға» көндірді.

«Мен әрдайым ақша жетіспейтін отбасында өстім. Мен курстастары сияқты әдемі өмірді қаладым. Мен биржада сауда жасауға көмектесіп жатырмын деп ойладым. Қылмысқа қатысым бар деген ой болған жоқ», - дейді Аслан.

Олар ұсталғанға дейін солай болды.

Олар қорқатын қорқынышты әңгімелер және колония шындығы

Тергеу кезінде Аслан мен Мади үйқамақта болды. Сол кезде бәрі уақытша болып көрінді.

«Үйде болғанда, бұл түс сияқты сезім болды. Ойлайсың: отырғызбайды ғой. Ал сотта кісен салынғанда, іште бәрі үзіліп кетті», - деп мойындайды Аслан.

Олар колонияда «әлсіздерді сындыратын», жаңадан келгендерді төзімділікке тексеретін, қорқуға болмайтын әңгімелерді естіді. Бұл әңгімелер ұйықтауға мүмкіндік бермеді.

Долинкадағы №31 түзеу мекемесі оларды ақ қабырғалармен қарсы алды. Екі қабатты металл кереуеттер, бірдей тумбочкалар, сұр комбинезондар.

Терезелерде тор жоқ, бірақ бөлмеден шығуға болмайды.

«Алғашқы түндері мен ұйықтамадым. Әр қадамды, әр кереуеттің сықырлағанын естідім. Қазір біреу келеді деп ойладым. Жаман болды. Сен әрдайым сақ боласың», - деп мойындайды Аслан.

Мади режимнен гөрі кінә сезімін ауыр қабылдайды.

«Мен жалғыз ұлмын. Ата-анам мені жақсы көретін. Білгенде шок болды. Мен әкеме машина, анама алтын әшекейлер сатып алуды армандадым. Олардың жақсы, ештеңеге мұқтаж болмауын қаладым. Нәтижесінде оларды масқара еттім. Барлық уақытта екі-үш миллион таптым. Олар бұрыннан бітті. Ал мерзімі - міне. Жәбірленушілердің талаптары - барлығына шамамен 60 миллион», - дейді Мади.

Колониядағы күн ерте басталады - көтерілу, түгендеу, жұмыс, психологиялық сабақтар.

«Ең қорқыныштысы - конвой мен режим емес. Ең қорқыныштысы - сен өзіңді осында әкелдің деген ой», - дейді Мади.

2025 жылдың қыркүйегінен бастап Қазақстанда 232-баптың 1-ескертпесі - банк карталарын үшінші тұлғаларға беру үшін қылмыстық жауапкершілік қолданылады.

«Заңды білмеу жауапкершіліктен босатпайды. Картаны ашып, оны басқаларға 2025 жылдың 16 қыркүйегінен кейін берген кез келген адам қылмыстық істің фигуранты бола алады. Санкция - 160 АЕК (692 000 теңге) -тен 7 жылға дейін бас бостандығынан айыру», - деп хабарлады Қарағанды облысының киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының аға жедел уәкілі Дінмұхамед Зияда.

Қарағанды облысында дропперлік бойынша тоғыз қылмыстық іс тіркелді, төртеуі сотқа жолданды.

Дроппердің портреті типтік: 18-23 жас, студент немесе жұмыссыз, интернеттен жылдам табыс іздейді.

Сотталған Мади мойындайды: «Сіз жай ғана батырмаларды басасыз сияқты. Содан кейін түсінесіз: осы батырмалармен сіз біреудің өмірін бұздыңыз. Өзіңізді де».