InfoHub Logo

Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек Қазақстанның жоғары білім беру саласында ондаған миллиард теңгеге бағаланатын заңбұзушылықтар жинақталғанын мәлімдеді. Оның айтуынша, кейбір жағдайларда жоғары оқу орындарын аккредиттеу үдерісі де мүдделер қақтығысына байланысты күмән тудырады.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Білім беру жүйесіндегі қаржылық кемшіліктер

Депутат үкімет сағатында білім беру жүйесінде деректер базалары мен мемлекеттік платформалар арасында әлі күнге дейін толыққанды интеграция жоқ екенін атап өтті. Бұл жағдай мемлекетке студенттер контингентін, гранттардың қозғалысын және бюджет қаражатының игерілуін автоматты түрде тиімді бақылауға кедергі келтіреді. Нәтижесінде, қосарланған қаржыландыру, оқудан шығарылған студенттер үшін төлемдердің жүргізілуі және түрлі заңсыз схемалардың пайда болуына жол ашылады.

Базарбектің келтірген деректеріне сәйкес, жүйедегі қаржылық заңбұзушылықтар көлемі 4,4 миллиард теңгені құраса, тиімсіз пайдалану 12,6 миллиард теңгеге жеткен. Бұған қоса, бюджет шығындары мен жіберіп алынған пайда 1,5 миллиард теңгені құрайды. Тағы 30,3 миллиард теңге бюджет қаражаты тиімсіз жұмсалған.

Аккредиттеу үдерісіндегі мүдделер қақтығысы

Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек жоғары оқу орындарын аккредиттеу мәселесіне ерекше тоқталды. Оның пікірінше, білім сапасын растауға тиіс бұл рәсім жиі формальды сипатта өтіп, жеткілікті бақылаусыз жүзеге асады.

Депутат негізгі мәселе ретінде мүдделер қақтығысы болуы мүмкін екенін атап өтті. Яғни, кейбір жағдайларда университеттерді олармен байланысы бар құрылымдардың тексеруі жүргізіледі. Бұл аккредиттеу үдерісінің объективтілігіне күмән келтіреді.

"ЕҰУ "АРҚА" аккредиттеу агенттігімен мүдделер қақтығысы жағдайында келісімшарт жасасқан. Агенттік университетті аккредиттеуден өткізеді, бұл ретте "АРҚА" аккредиттеу кеңесінің құрамында Гумилев атындағы ЕҰУ ректорының жұбайы бар. Осындай аккредиттеуге сене аламыз ба?" – деді Базарбек.

Оның сөзінше, мұндай жағдайлар жоғары оқу орындарын тәуелсіз бағалау үдерісінің мәні мен сенімділігіне күмән тудырады. "Көптеген процедуралық заңбұзушылық мүдделер қақтығысымен байланысты. Үлестес фирмаларға лобби жасау қалыпты жағдайға айналып барады, ал аккредиттеу жиі формальды сипатта болып, тиісті бақылаусыз жүргізіледі", – деп атап өтті ол.