InfoHub Logo

Қазақстанның батысындағы киіктердің миграция жолдарын анықтау үшін ғалымдар жаңа туған лақтарға GPS-датчигі бар арнайы жапсырмалар тағып, оларды бақылауға алды. Бұл зерттеу Ақтөбе облысында жүргізіліп, дала антилопаларының өмірі туралы құнды ақпарат береді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Киік лақтарына арнайы жапсырмалар тағылуда

Ақтөбе облысының даласында киіктердің көбейю кезеңі жалғасуда. Биологтар жаңа туған лақтардың салмағы мен дене ұзындығын өлшеп, қан сынамасын алып, оларға жапсырмалар тағады. Ерекшелігі – аналық киіктерге GPS-датчигі бар жапсырмалар орнатылады. Бұл датчиктер күн энергиясымен жұмыс істейді және жануардың миграция бағытын үш жылға дейін бақылауға мүмкіндік береді.

Датчиктердің ерекшеліктері

Лақтарға бекітілетін датчиктің салмағы небары 32 грамм. Ол күніне 4 рет киіктің орналасқан жері туралы мәлімет жіберіп отырады. «Үш күн бұрын жапсырма таққан лақтың бүгін таңертең біз тапқан жерден 7 шақырым қашықтықта белсенділік танытқанын көрдік. Бұл киік лақтарының күн сайын күшейіп, аналарын белсенді түрде ертіп жүретінін көрсетеді», - дейді Батыс Қазақстан өңірлік үкіметтік емес ұйымдар қауымдастығының директоры Айбат Мұзбай.

Зерттеу жұмыстарының ауқымы

Зоология институтының қызметкерлері Мұғалжар, Байғанин және Шалқар аудандарының шекаралас аймақтарында жұмыс істейді. Бұл жерлерде Үстірт популяциясының киіктері мекендейді. Көбею кезеңінде жануарларды «Охотзоопром» мамандары бақылап, қорғау шараларын қамтамасыз етеді.

«Үстірт киіктері Ақтөбе және Маңғыстау облыстарының аумағында мекендейді. Бұрын киіктердің Өзбекстан аумағына өтіп кеткен жағдайлары да болған. Қазір мұндай жағдайлар сирек кездеседі. Мұндағы жағдайлар жануарларға қолайлырақ болар. Біздің есептеуіміз бойынша, жануарлардың шамамен 60-70 пайызы бұған дейін ұрпақ берген», - дейді «Охотзоопром» аға инспекторы Шоқан Ақылбеков.

Киіктердің саны

Соңғы деректер бойынша, Үстірт киік популяциясы 78 мыңнан астам малды құрайды. Сондай-ақ, бұл аймақта Бөгеткөл және шағын топтағы Орал киіктері де мекендейді. Бұл зерттеу киіктердің санын нақтылауға және олардың қорғалуын қамтамасыз етуге бағытталған.