tengrinews.kz
- 26 мар. 2026 02:00
- 31
Иранның теңіз жолдарына қатысты ескертуі: Аймақтағы шиеленіс күшейе ме?
Иран аумағына жерүстілік шабуыл жасалған жағдайда, Қызыл теңіз бен Араб теңізін жалғайтын стратегиялық маңызы бар Баб-әл-Мандеб бұғазын жауып тастаймыз деп мәлімдеді. Бұл туралы ирандық Tasnim агенттігіне сілтеме жасаған әскери дереккөз хабарлады.
Бұл мәлімдеме аймақтағы шиеленістің одан әрі ушығуы мүмкін екенін көрсетеді. Иранның бұл қадамы әлемдік саудаға, әсіресе теңіз арқылы жүзеге асатын тасымалдарға елеулі әсер етуі ықтимал.
Дереккөздің айтуынша, Иран жағдайдың ушығуына толық дайын. "Жауларымызға күтпеген жерден жаңа майдандар ашамыз. Сонда олардың әрекеттері еш пайда әкелмей, шығындары еселене түседі", - деді дереккөз.
Баб-әл-Мандеб бұғазының маңызы
Баб-әл-Мандеб бұғазы Йемен мен Эритрея аралығында орналасқан. Бұл теңіз жолы Суэц каналына апаратын маңызды бағыт болып саналады. Жылына бұл арна арқылы әлемдік теңіз саудасының 10-12 пайызы және контейнерлік тасымалдардың шамамен 30 пайызы өтеді. Бұл көрсеткіштер бұғаздың жаһандық экономика үшін қаншалықты маңызды екенін айғақтайды.
Аймақтағы жағдай
Иранның Йемендегі хуситтер қозғалысын қолдайтыны белгілі. Хуситтер АҚШ пен Израильге қарсы соғысқа Иран жағында кірісетін болса, Баб-әл-Мандеб бұғазын жауып тастауы мүмкін деген қауіп бар. Бұл АҚШ-қа және Израильге бағытталған әскери кемелер мен сауда кемелерінің жүруіне кедергі келтіруі ықтимал.
Бұған дейін Иран АҚШ пен Израильдің әскери операцияларына жауап ретінде Ормуз бұғазын да уақытша жауып тастаған болатын. Бұл әлемдік энергетикалық нарықта бағаның күрт өсуіне себеп болды.
АҚШ Иранға 15 тармақтан тұратын бейбіт ұсыныс жолдағаны хабарланған еді. Онда Ормуз бұғазын кемелер үшін еркін аймақ деп жариялау ұсынылған. Алайда, Иран бұл ұсынысқа өз шарттарымен жауап беріп, Ормуз бұғазына деген өзінің егемендік құқығын мойындауды талап етті.
Бұл жағдайлар аймақтағы геосаяси шиеленістің күрделі екенін және кез келген уақытта жаңа оқиғалардың орын алуы мүмкін екенін көрсетеді.