InfoHub Logo

Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына (ӘМСҚ) қатысты сын-пікірлер күшейген тұста, қордың басқарма төрайымы Гүлмира Сәбденбек жаңа «Қалқан» цифрлық платформасына қатысты миллиардтаған қаржы жұмсалуы мүмкін деген қауесетке нүкте қоюға тырысты. Оның айтуынша, бұл жүйе бюджеттің жаңа «сорғышы» емес, керісінше, бар инфрақұрылымды жетілдіретін құрал.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Бюджетсіз цифрландыру мүмкін бе?

Қоғамда «Қалқан» платформасы қазақстандықтардың жарнамалық ақшасын жұтып қоятын тағы бір «қара тесік» болып қала ма деген алаңдаушылық жиі айтылуда. Алайда, Гүлмира Сәбденбек бұл жүйенің құрылуына денсаулық сақтау саласынан «қосымша шығындар алынатыны жоқ» деп мәлімдеді.

ӘМСҚ басшылығының нұсқасы бойынша, «Қалқан» – бұл Қаржы министрлігінің қолданыстағы технологиялық платформасына көшу. Шенеунік министрліктің дайын шешімдерін пайдалану уақыт пен қаржыны үнемдейтінін атап өтті.

«Ашықтық» және «жалған көрсетілімдер»

Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандырудың (МӘМС) басты проблемаларының бірі – мыңдаған азаматтар шағымданатын жалған қызметтер мен «припискалар». «Қалқан» платформасы осы мәселені шешетін құрал болатынына басшы сенім білдіреді. Ол әрбір теңгенің есебін нақты жүргізуге мүмкіндік береді.

«Қалқанның негізгі міндеті – төленген әрбір қызметтің расталғанын және әрбір теңгенің негізделгенін қамтамасыз ету», – дейді Гүлмира Сәбденбек.

Алайда, бұған дейін орасан қаражат жұмсалған қолданыстағы жүйелер неге бұл міндетті орындай алмады деген заңды сұрақ туындайды.

Damumed қалады, бірақ сұрақтар көбейеді

ӘМСҚ «Қалқан» платформасының Damumed сияқты медициналық ақпараттық жүйелерді (МАЖ) алмастырмайтынын ерекше атап өтті. Жаңа платформа емдеу процесіне араласпайды және дәрігерлерге қосымша бюрократиялық жүктеме әкелмейді. Оның мақсаты – тек қаржылық ағындарды бақылау және көрсетілген қызметтерді тексеру.

«Платформа емдеу процесіне араласпайды және дәрігерлерге қосымша жүктеме тудырмайды. Оның мақсаты – қаржылық ағындардың ашықтығын қамтамасыз ету, көрсетілген қызметтерді тексеру және МӘМС қаражатының жұмсалуын бақылау», – деп атап өтті ол.

Гүлмира Сәбденбек 2026 жылдың қаңтарында «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ басқарма төрайымы болып тағайындалған.

Бұған дейін Ulysmedia.kz-ке берген эксклюзивті сұхбатында Қордың бұрынғы басқарма төрағасы Айдын Көлсейітов медициналық сақтандыру жүйесіндегі күрделі жағдай туралы ашық айтып берген болатын. Көлсейітовтің айтуынша, МӘМС жүйесі жылдар бойы хаос пен мүдделер қақтығысы жағдайында жұмыс істеген. Ол шын мәнінде көрсетілмеген медициналық қызметтер үшін төленетін «припискаларға» миллиардтаған теңге кеткенін айтқан.

МӘМС жүйесіне жоғары деңгейде де қатты сын айтылды. 2026 жылдың басында Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев медициналық сақтандыру жүйесіндегі ауқымды алаяқтық пен қаражат жымқыру фактілері туралы мәлімдеген. Мемлекет басшысы Бас прокуратура мен үкіметке қорды мұқият тексеріп, аудит жүргізуді тапсырып, әлеуметтік саладағы жағдайды «өзіне тым сенімді дилетанттардың» жұмысы деп атаған.