InfoHub Logo

Каспий теңізінің деңгейі үнемі төмендеп барады. Бұл жағдай ел тұрғындарын алаңдатып, экологиялық салдар туралы ойлануға мәжбүр етті. Ақтау қаласының тұрғыны ақпан айында теңіз жағалауының қаншалықты шегінгенін суреттермен көрсетті. Бұл мәселемен блогер Нұркен Тәжібай да айналысып, теңіздің 2024 жыл мен 2026 жыл аралығындағы өзгерісін салыстырды.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Теңіз деңгейінің төмендеуі

Қазақстанның Экология министрлігі Каспий теңізінің деңгейінің төмендеп жатқанын растады. Министрліктің мәліметінше, 2006-2025 жылдар аралығында жағалау сызығы кей жерлерде 30-35 шақырымға дейін шегінген. 2025 жылғы деректер бойынша, теңіздің солтүстік-шығыс бөлігінде орташа деңгей -29,23 метрді құрады. Шығыс бөлігінде бұл көрсеткіш -29,47 метрге жетті. Қазақстандық бөлігіндегі орташа деңгей -29,35 метр болды.

Қауіпті аймақтар мен себептері

Мамандар теңіз деңгейінің төмендеуінен ең көп зардап шегетін үш аймақты атады: теңіздің солтүстік-шығыс бөлігі, Маңғыстау облысының жағалауы және Жайық (Орал) өзенінің атырауы. Мұның негізгі себептері ретінде климаттың өзгеруі, будың ұлғаюы, өзендерге келетін судың азаюы және адамның шаруашылық әрекеттері көрсетілді.

2050 жылға дейінгі болжам

«Қазгидромет» ұсынған болжам бойынша, Каспий теңізінің болашағы екі сценариймен қарастырылады. Оптимистік сценарийде теңіз деңгейі 2030 жылға қарай -29,8 метрге, ал 2050 жылға қарай -32,4 метрге дейін төмендеуі мүмкін. Пессимистік сценарий бойынша, 2030 жылға қарай деңгей -30 метрге, ал 2050 жылға қарай -34 метрге жетуі ықтимал. Бұл жағалаудан судың одан әрі шегініп, жағалаудағы аумақтардың құрғақ жерге айналуына әкеледі.

Алдағы шаралар

Бұл мәселе тек Қазақстанның ғана емес, жалпы Каспий маңы елдерінің ортақ мәселесіне айналған. Қазақстан бұл бағытта су ресурстарын сақтау бойынша халықаралық бағдарлама әзірлеуді бастады. Сондай-ақ, 2025 жылы құрылған Каспий теңізінің қазақстандық ғылыми-зерттеу институты теңіздің жағалау аймағында зерттеулер жүргізіп жатыр. Институт 2026 жылы теңіздің су айдынында да мониторингті кеңейтуді жоспарлап отыр.