InfoHub Logo

КазҰПУ-дың бұрынғы ректорының отбасы ғимараттарды жалға беруден табыс тапты - прокуратура

Алматы прокуратурасы Әбілхан Қастеев атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің (КазҰПУ) бір бөлігін қайтаруға қол жеткізді. Белгілі болғандай, нысандар ұзақ жылдар бойы бұрынғы ректордың аффилиирленген тұлғаларына беріліп, кейін университеттің өзіне жалға берілген, деп хабарлайды Infohub.kz ақпарат агенттігі.

Не болды?

31 қаңтарда прокуратура КазҰПУ ғимаратының 208 шаршы метрден астам бөлігінің заңсыз жекешелендірілуін анықтады. Сот мәмілелерді жарамсыз деп таныды. Сол кезде мемлекеттік мүлік жөніндегі уәкілетті орган қайтарылған активті бағалауды жүргізіп жатқаны нақтыланды.

Істің мән-жайы

Медеу ауданының прокуратурасының мәліметінше, тексеру барысында «мемлекет пен жоғары оқу орнының мүдделеріне қайшы келетін» бірқатар нысандар анықталған.

Осындай активтердің бірі жалпы ауданы 1400 шаршы метр болатын №4 оқу-спорт корпусы (Қазыбек би көшесі, 30) болды.

Прокуратураның мәліметінше, 2003 жылы 27 қарашада университет ректоры Тоқмұхамед Садықов (1987-2008 жылдары қызмет атқарған) «Фирма Зураб» ЖШС-мен (қазіргі «ST Advisory» ЖШС) заңсыз сатып алу-сату шартын жасасқан.

Сол кезде оқу корпусы төмендетілген бағамен – 5 070 250 теңгеге сатылды.

Анықтама. Салыстыру үшін: прокуратура бұл нысанның бағалау құны 2026 жылы 135 миллион теңгені құрайтынын атап өтті.

«Мемлекеттік мүлікті сату туралы шешімді уәкілетті мемлекеттік орган емес, университет ректоры өз бетінше, бағалаусыз, конкурс өткізбей, тараптардың келісімі бойынша 400 мыңға қабылдады», - деп хабарлады прокуратура.

Прокуратураның айтуынша, спорт корпусы жеке қолда болған кезде оны дене шынықтыру сабақтарын өткізу үшін университеттің өзіне жалға берген.

Бұл ретте меншік иесі фирманың білім беруге еш қатысы болмаған және ғимаратты тек коммерциялық мақсатта пайдаланған.

«Шартқа сәйкес, жалға алушы (университет) 30 ай ішінде бір миллион теңгеден төлеуге, ал осы мерзім өткен соң ай сайын екі миллион теңгеден төлеуге міндетті болды», - деп нақтылады ведомство.

Ведомствоның мәліметінше, жалпы алғанда, жоғары оқу орны өз ғимаратын жалға алғаны үшін жеке тұлғаларға 78 918 837 теңгеге жуық ақша төлеген.

«2018 жылы «Фирма Зураб» ЖШС (қазіргі «ST Advisory») және «Бекенова Б.» ЖК арасында 2023 жылға дейін ай сайын 70 000 теңге төлей отырып, №2 тұрғын емес үй-жайды жалға алу шарты жасалды. Кейін «Бекенова Б.» ЖК мен «Абай атындағы ҚазҰПУ» арасында 2018 жылдың 4 қыркүйегінде 2023 жылдың 1 ақпанына дейін жалға алу шарты жасалды, оған сәйкес жалға алушы үй-жайды дене шынықтыру сабақтарын өткізу және спорттық және мәдени іс-шаралар ұйымдастыру үшін пайдаланды», - деп хабарлады прокуратура.

Тек 2024 жылдың сәуірінде объектіні сату туралы мәміле жарамсыз деп танылды, ал оқу корпусының ғимараты ұлттық университеттің меншігіне қайтарылды.

Жатақханадағы павильон «ректордың туыстарына сыйға берілген»

Прокуратура сонымен қатар Қонаев көшесіндегі ауданы 208,8 шаршы метр болатын павильонды қайтарды, оны ведомствоның мәліметінше, 1995 жылы бұрынғы ректордың аффилиирленген тұлғаларына төмендетілген бағамен сатқан. Қазір оның құны 140 миллион теңгеге бағаланады.

«Сатып алу-сатудың одан әрі мәмілелері формальды және өзара байланысты сипатқа ие болды. Мүлік бірнеше рет бұрынғы ректордың отбасымен байланысты тұлғалар арасында қайта сатылды, ал кейін оның жақын туыстарына сыйға беру шарттары бойынша берілді. Осылайша, объект іс жүзінде мемлекеттік меншіктен аффилиирленген тұлғалардың пайдасына шығарылды», - деп хабарлады Медеу ауданының прокуратурасы.

Қазіргі уақытта ведомствоның мәліметінше, жатақхананың жанында орналасқан павильонда «тәулік бойы алкоголь өнімдерін сататын мекеме» жұмыс істейді.

Прокуратура сот тәртібімен мүлікпен жасалған бастапқы және кейінгі мәмілелерге қарсылық білдірді, оларды заңсыз сатудан туындайды деп есептеді. Соттар объектіні иеліктен шығару кезінде жекешелендіру, жер және азаматтық заңнама туралы заңдар бұзылды деп белгіледі.

«Медеу аудандық сотының 2025 жылғы 16 сәуірдегі шешімімен прокуратураның талап арызы ішінара қанағаттандырылды. Алматы қалалық сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2025 жылғы 3 қыркүйектегі қаулысымен прокуратураның талаптары толық көлемде қанағаттандырылды. Кассациялық сатының соты сот актілерін өзгеріссіз қалдырды», - деп хабарлады прокуратура.

Нәтижесінде прокуратура мемлекет пен университеттің жылжымайтын мүлікке құқығын қалпына келтірді.

Бұған дейін Шығыс Қазақстан облысында Серікбаев атындағы техникалық университетіндегі мемлекеттің қатысу үлесін заңсыз шығару туралы іс бойынша тергеу аяқталған болатын.

Қаржы мониторингі агенттігінің мәліметінше, 2018–2020 жылдары университет басшылығы «Технопарк Алтай» ЖШС-нің жарғылық капиталындағы қатысу үлесінің 78 пайызын заңсыз жеке қолға шығарған, бұл мемлекет мүдделеріне қайшы келеді.

Президенттің заңсыз шығарылған активтерді қайтару жөніндегі тапсырмасын іске асыру шеңберінде университет аталған компаниядағы 100 пайыздық үлесті қайтарды. Берілген мүлік құрамына ауданы 8 мың шаршы метр болатын ғимарат және 1,3 гектар жер учаскесі кіреді.