InfoHub Logo

Қазақстанда жаппай қылмыстық және әкімшілік рақымшылық жариялау жоспарлануда. Бұл шаралар қанша адамға әсер етеді және қандай жағдайларда қолданылмайтыны туралы Ішкі істер министрлігі мәлімет берді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Қылмыстық рақымшылық кімдерді қамтиды?

Ведомствоның мәліметінше, рақымшылық қылмыстық теріс қылықтар мен шағын дәрежедегі қылмыстар үшін сотталғандарға қолданылуы мүмкін. Сондай-ақ, егер келтірілген залал болмаса немесе толық өтелсе, орташа ауырлықтағы қылмыстар үшін сотталғандардың кейбірі де рақымшылыққа ілігуі ықтимал. Кейбір санаттағы сотталғандар үшін жаза мерзімін қысқарту қарастырылған.

Ішкі істер министрлігі заңнамалық және нормативтік үйлестіру департаменті бастығының орынбасары Ермек Шүлденнің айтуынша, қылмыстық рақымшылық шаралары 15 мыңнан астам адамға қатысты болуы мүмкін.

«Қылмыстық рақымшылық шаралары 15 мыңнан астам адамға, соның ішінде 1,5 мың сотталған азаматқа қатысты болуы мүмкін», - деді ол.

Рақымшылық кімдерге қолданылмайды?

Ішкі істер министрлігі рақымшылықтың террористік, экстремистік, сыбайлас жемқорлық қылмыстарын жасағандарға, сондай-ақ адамды азаптау, ұйымдасқан қылмыстық топтар құрамындағы қылмыстар, жыныстық қол сұғылмаушылыққа қарсы қылмыстар, әсіресе кәмелетке толмағандарға қатысты жасалған қылмыстар үшін сотталғандарға қолданылмайтынын атап өтті. Қайталап қылмыс жасағандар да рақымшылыққа ілікпейді.

Алғаш рет әкімшілік рақымшылық өткізіледі

Бұдан бөлек, билік ауқымды әкімшілік рақымшылық өткізуді жоспарлап отыр. ІІМ атап өткендей, тәуелсіз Қазақстан тарихында мұндай шара алғаш рет қолданылмақ. Рақымшылық 263 әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің баптарын қамтиды, олар 15 мемлекеттік органның құзыретіне жатады.

2026 жылғы 17 наурыз күні аяқталғанға дейінгі бұзушылықтар үшін азаматтардың, жеке кәсіпкерлердің, нотариустардың, адвокаттардың және жеке сот орындаушыларының төленбеген әкімшілік айыппұлдары есептен шығарылуы ұсынылады.

Милиардтаған теңге айыппұл

Тек ІІМ желісі бойынша бұл шара шамамен бір миллион әкімшілік айыппұлды, яғни 17 млрд теңгеден астам соманы қамтуы мүмкін. Бұл ретте ведомство адамдардың өмірі мен қауіпсіздігіне қатер төндіретін бұзушылықтар рақымшылыққа жатпайтынын баса айтады.

«Әкімшілік рақымшылық салмақты сипатта және адамдардың өміріне, қоғамдық тәртіпке қатер төндіретін құқық бұзушылықтарға қолданылмайды», - деп атап өтті Шүлден.

Қару мен есірткінің заңсыз айналымы, масаң күйде көлік жүргізу, қарсы жолаққа шығу, жүргізуші куәлігінен айыру, қайта құқық бұзушылықтар және сотта қаралатын істерге қатысты бұзушылықтар ерекшелікке ілігеді.