InfoHub Logo

Мәжілісмендер мемлекеттік сатып алулардың жұмысын тексеру кезінде күрделі заңбұзушылықтарды анықтады. Әсіресе, «Қазатомпром» мен «Самұрық-Энерго» компанияларының тендерлерінде сан мен жеткізушілер арасындағы сәйкессіздіктер байқалды. Бұл жағдайлар тергеуге тұрарлықтай детектив оқиғаға ұласуы мүмкін.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Депутат Бақытжан Базарбек мемлекеттік сатып алу порталынан алынған скриншоттарды көрсетіп, бірнеше жыл бойы бірдей компаниялардың, атап айтқанда «Тұмар» мен «Ақназардың» ірі тендерлерді ұтып келе жатқанына назар аударды. Мысалы, 2025 жылы олар 20 миллиард теңгеге, ал бір жыл бұрын 13 миллиард теңгеге келісімшарттар алған. Тіпті, бұл компаниялардың телефон нөмірлері де бірдей болып шықты.

«Самұрық-Энерго» тендеріндегі жасырын ойын

«Самұрық-Энерго» компаниясының жағдайы тіпті қызық. Олар қуаттылығы 4,5 мегаватт жел электр станциясын кеңейту және қуаттылығы 2,5 мегаватт екі жел энергетикалық қондырғысын салу бойынша тендер жариялады. Жобалық құжаттаманы «Глобал Консалт» әзірлесе, жабдық жеткізуші ретінде қытайлық «Голд Чайна Инвижн Энерджи» компаниясы көрсетілген. Нәтижесінде, дәл осы компания құрылыстың жеңімпазы атанды.

Алайда, депутаттың айтуынша, қытайлық компанияның өзі бұл тендер туралы мүлдем хабарсыз болып шықты. Компания президентінің қолы қойылған хатта олар ешқандай ұсыныс бермегені, ал құжаттарда көрсетілген өкіл – Ван Гуэй есімді азамат – өздерінде жұмыс істемейтіні айтылған.

«Жеңімпаз жарияланды, ал жеткізуші компания «Самұрық-Энергоны» мүлдем білмейді екен! Ол тендерге қатыспаған, ешқандай құжат, коммерциялық ұсыныс бермеген. Демек, бұл құжаттарды, тендерлік құжаттаманы және коммерциялық ұсыныстарды қолдан жасау. Бұл мәселемен Экономикалық тергеу департаменті айналысып жатыр. Қалайша бұлай болады?» – деп таңғалды Базарбек. Ол сондай-ақ, тендердің жер телімінсіз, рұқсат құжаттарынсыз, геодезиялық зерттеулерсіз өткізілгенін атап өтті.

«Қазатомпром» жауабы

«Қазатомпром» АҚ бас өндіріс директоры Қуаныш Омарбеков бұл жағдайға қатысты түсініктеме беріп, барлығы ашық және процедуралар сақталған деп мәлімдеді. Оның айтуынша, компаниялар белгілі бір салаларда жұмыс істейді және қажетті лицензияларға ие. Бір телефон нөмірінің бірдей болуына қатысты ол, компаниялардың заңгерлерді жалдауы мүмкін екенін және сол заңгерлердің телефондары көрсетілгенін айтты.

«Бірақ «Тұмар» мен «Ақназар» – бұл бір компания, құрылтайшылары да бірдей!» – деп қарсы уәж айтты Базарбек. – Сіздер сатып алуда әртүрлі фирмалардың қатысуына жағдай жасауларыңыз керек. Сіздер тіпті қарапайым жауап бере алмайсыздар. Сондықтан бұл мәселе бойынша тергеу болатынына сенемін. Тендерлер өткізіліп, ақша бөлініп, игеріліп те қойды. Мұны сабақ ретінде қабылдап, «келесі жолы мұндайды жол бермейміз» десеңіздер болады».

«Бұлай айту дұрыс емес шығар. Бізде жылдық сатып алулар он бес миллиардпен шектелмейді. Бізде өте көп сатып алулар бар. Сәйкесінше, әр компанияның қатысуға құқығы бар. Олар қатысса, біз оларды кері қайтаруға құқылы емеспіз. Кері қайтаруға құқылы болатын ерекше негіздер тізімі бар. Бірақ сіздің ескертуіңіз ескерілді», – деп жауап берді «Қазатомпром» өкілі.

«Самұрық-Энерго» басқарушы директорының жауабы

Өз кезегінде «Самұрық-Энерго» АҚ қамтамасыз ету және тәуекелдер жөніндегі басқарушы директоры Асқар Балтабаев, жалған жеңімпаз туралы сұраққа жауап бергенде, бір компаниямен болған сот ісін еске алды. Оның айтуынша, бұл екі-үш жыл бұрын болған оқиға. Егер бұл сол жағдай болса, олар сотты жеңген. Егер басқа жағдай болса, қосымша жазбаша жауап беретінін айтты.

Бақытжан Базарбек коммерциялық ұсыныстарды қолдан жасау фактісі анықталған жағдайда «Самұрық-Энерго» не істейтінін сұрады. «Мұндай факті анықталса, материалдар одан әрі тексеру үшін құқық қорғау органдарына жіберіледі. Факті расталса, кінәлілер заң бойынша жауапқа тартылады», – деді Асқар Балтабаев.