InfoHub Logo

Қазақстан мен Орталық Азия елдерінде Наурыз тойланып жатқанда, Афганистанда көктемгі теңелу күні ғасырлар бойы тойланып келгеніне қарамастан, қазір тыныш. Бірнеше жыл бұрын 21 наурыз ресми күндер тізімінен алынып тасталып, көктемнің басты мерекесі қалыпты жұмыс күндеріне айналды. Елде музыкаға, әндерге және әйелдердің қатты күлкісіне тыйым салынған, сондықтан адамдар бұрынғыдай табиғат аясына шығуды қойды.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Талибтер билігінің салдары

Талибтер билікке келгеннен кейін Афганистанда Наурыз ресми мереке болып саналмай, елдің жария өмірінен іс жүзінде жоғалды. 21 наурыз мемлекеттік күндер тізімінен алынып, мерекеге байланысты бұқаралық тойлар, музыка мен табиғатқа шығулар тоқтатылды.

Дегенмен, көптеген ауғандықтар Наурызды жылдың ең сүйікті және жарқын күндерінің бірі ретінде еске алады. Олар отбасымен бірге тойлап, пикник ұйымдастырып, дәстүрлі тағамдар дайындап, жаңа киімдер киіп, бір-бірін құттықтайтын.

Этникалық топтар үшін маңызы

Наурыз, әсіресе, Афганистан аумағындағы тәжіктер, өзбектер және басқа да халықтар үшін маңызды болды. Бұрын мерекелеудің басты орталықтарының бірі Мазари-Шариф қаласы болған. Мұнда қасиетті туды көтеру рәсімі және көп күндік халықтық ойын-сауықтар өтетін.

Ел астанасы Кабул мен басқа қалаларда да отбасылық дастархан жайып, кептірілген жемістерден жасалған тағамдар әзірлеп, жаңа өмірдің басталуын сезіну сияқты дәстүрлер болған.

Қазіргі жағдай

Алайда, бүгінде мерекенің кейбір элементтері сақталған жерлерде де, көптеген тыйымдар мен ауыр экономикалық жағдайға байланысты тойлаулар әлдеқайда тыныш өтуде. Біріккен Ұлттар Ұйымының мәліметінше, халықтың 75 пайызы тұрақты түрде өздерін қамтамасыз ете алмайды.

Тарих қайталанды

Наурыздың Афганистанда тыйымға ұшырауы бірінші рет емес. 1990 жылдардың соңында талибтердің алғашқы билігі кезінде де оны «исламдық емес» мереке ретінде тыйым салған болатын. 2001 жылы режим құлағаннан кейін ол қоғамдық өмірге тез оралып, қайтадан кеңінен аталып өтті.

Мәдениеттің беріктігі

Ауғанстан азаматтарының айтуынша, бұл мерекені толығымен жою мүмкін емес, себебі ол жергілікті халықтардың мәдениеті мен адамдардың жадына терең сіңіп қалған.

Материалда Орталық Азияда да осындай жағдайдың болғаны еске салынды. Кеңес Одағы кезінде Наурызға тыйым салынғанымен, ақыры қайта оралды.