InfoHub Logo

Неліктен Қазақстанға Пәкістан қажет?

Қазақстан мен Пәкістан арасындағы қарым-қатынас жаңа деңгейге көтерілуде. Екі елдің басшылары кездесіп, стратегиялық серіктестік туралы декларацияға қол қойды. Бұл сапардың маңызы неде және екі елді не байланыстырады? Tengrinews.kz тілшісі Исламабадтан репортаж жасайды.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Сапардың бастауы

Президент Тоқаев үлкен делегациямен Исламабадқа келді. Сапар барысында екі елдің 250-ден астам компаниясының басшылары қатысқан бизнес-форум өтті. Бұған дейін Пәкістанға соңғы рет 23 жыл бұрын сапар жасалған еді.

Жоғары деңгейдегі кездесу

Бірінші борт Исламабадқа кешкі сағат бесте қонды. Президентті қарсы алу рәсімі әуеден басталды – шекара маңында алты F-16 жойғышы ұшып жүрді. Жерде оны премьер-министр Шахбаз Шариф пен президент Асиф Әли Зардари күтіп алды. Қызыл кілем төселді, әскерилер сап түзеді, балалар жалаушалармен жүрді. Жиырма бір зеңбіректен салют беріліп, оркестр ойнады.

Әуежайдан қонақүйге дейінгі жолда баннерлер ілінді. Онда Зардаридің, Тоқаевтың және Шарифтің суреттері болды. Жазулар бейбітшілік, гүлдену және «Пәкістан мен Қазақстан достығы жасасын» деген мағынада жазылған.

Кім басшы?

Пәкістанда парламенттік жүйе орнаған. Премьер-министр – атқарушы биліктің басшысы, ал президент – көбінесе рәсімдік тұлға. Президент Зардари – 2007 жылы қаза тапқан Пәкістанның бұрынғы премьер-министрі Беназир Бхуттоның жесі. Премьер Шахбаз Шариф – үш мәрте премьер-министр болған Наваз Шарифтің інісі. Ол елдегі алғашқы метроны салдырған.

Исламабад – Карачи емес

Исламабад – салыстырмалы түрде жас астана. Ол Карачиді алмастыру үшін 1960 жылдары ойластырылған. Қалаға грек сәулетшісі шақырылып, жоспар жасалды. Қала көгалдандырылған, таза және сыпайы. Көшелерде қарулы адамдарды да кездестіруге болады.

Қазақстан мен Пәкістан не іздейді?

Пәкістандықтар мұқият дайындалғаны келіссөздер басталғанға дейін белгілі болды. Шариф Тоқаевты қарсы алып, екі қолымен қол алысты. Кездесуде сауда, көлік, энергетика, ауыл шаруашылығы, ғарыш, қаржы мәселелері талқыланды.

Келіссөздерден кейін президенттің кеңесшісі Ернар Лазарев былай деді: «Бидай, ұн – Қазақстан әлемдік өндірушілердің ондығына кіреді. Мұнай – жылына жүз миллион тонна. Уран, көмір, металдар, ауыр машина жасау, автомобиль өнеркәсібі». Пәкістанның Карачи және Гвадар порттары бар. Сондай-ақ, 2050 жылға қарай 300 миллионға жететін халқы бар. Енді осының бәрін қалай жеткізу керек деген сұрақ туындайды.

Лазаревтің айтуынша, ең алдымен көлік байланысын жолға қою керек. Әңгіме Орталық Азияны Пәкістан порттарымен байланыстыратын Трансафған дәлізі туралы болып отыр. Екі ел тауар айналымын миллиард долларға дейін жеткізуге келісті. Тоқаев пен Шарифтің қатысуымен 19 құжатқа қол қойылды. Сонымен қатар, стратегиялық серіктестік туралы декларация қабылданды.

Сауда және бизнес

Бизнес-форумда цифрлар туралы айтылды. Тоқаев пен Шарифтің қатысуымен шамамен 200 миллион долларға коммерциялық келісімдерге қол қойылды. Қазақстан президентінің айтуынша, өткен жылы тауар айналымы екі есеге артты, ал келесі мақсат – миллиард. Тоқаев Пәкістанды «бауырлас ел» деп атады.

Тоқаев Пәкістан компанияларын Қазақстанда өндірістік қуаттар құруға шақырды. Қазіргі уақытта ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу, фармацевтика және құрылыс материалдарын өндіру ерекше қызығушылық тудырады.

Қорытынды

Екі жақты кездесулерде сауда, логистика және энергетика мәселелері талқыланды. Тоқаев Пәкістанды дамыған өнеркәсібі, транзиті, ауыл шаруашылығы, жеңіл өнеркәсібі, медицинасы және қорғаныс саласы бар ел ретінде атап өтті.