InfoHub Logo

Болашақта Орталық Азиядағы халық санының өсу қарқыны әлемдік орташа көрсеткіштен екі есе жоғары болады деп күтілуде. Бұл жағдай Өзбекстанның демографиялық дамуына тікелей әсер етеді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Әлем қартайып барады, Орталық Азия жас қалады

Халықаралық сарапшылардың деректеріне сүйенсек, әлем халқының өсу қарқыны тұрақты түрде төмендеп келеді. Егер 1960 жылдары бұл көрсеткіш жылына 2%-дан асқан болса, 2020-2023 жылдары 0,9%-ға дейін құлдырады. Болжамдарға сенсек, 2070 жылдардан кейін әлем халқының өсуі нөлге жақындап, тіпті теріс мәнге ие болуы мүмкін.

Алайда, Орталық Азия бұл трендтен мүлдем бөлек. Өңірде халық санының өсу қарқыны әлемдік орташа көрсеткіштен екі есе жоғары. Соңғы онжылдықта табиғи өсім коэффициенті 18‰ деңгейінде тұрақталды, ал әлемдік көрсеткіш 9‰-ге әзер жетеді.

Өзбекстан – аймақтың демографиялық локомотиві

БҰҰ сарапшылары Орталық Азияны «қарқынды қартайып жатқан әлемдегі ең жас аймақ» деп атады. Мұндағы халықтың медиандық жасы салыстырмалы түрде төмен. Мысалы, Өзбекстанда бұл көрсеткіш – 27 жасты құрайды.

Өзбекстан қазірдің өзінде аймақтағы демографиялық көшбасшы болып саналады. 2026 жылдың басындағы деректер бойынша, ел халқының саны 38,38 миллионнан асты. Егер қазіргі үрдістер сақталса, ғасыр соңына қарай Орталық Азиядағы халықтың 60%-ға жуығын өзбекстандықтар құрайды. Бұл көрсеткіш Ресейдің қазіргі халқынан да асып түсуі мүмкін.

Қазақстанның демографиялық жағдайы

Қазақстанның демографиялық жағдайы басқаша сипатталуда. Ел «қартайған қоғамға» айналуға бет алған. Егде жастағы адамдардың саны балалар санына қарағанда айтарлықтай жылдам өсуде. 100 балаға шаққандағы қариялар саны соңғы жылдары тұрақты түрде өсіп отыр.

14 жасқа дейінгі балалар саны азайып барады, ал 65 жастан асқандардың саны соңғы онжылдықта 60%-ға жуық артты. Бұл жағдай туу көрсеткішін ынталандыру және жастардың елден кетпеуіне жағдай жасау сияқты шараларды қажет етеді.