Photo: Bia Limova (https://www.pexels.com/@bia-limova-1908542654) / Pexels
Қазақ тілі әлемді баурауда: қазақстандық 6 әншінің әлемдік танымалдылығы
Қазақ тілінің әуезді үні әлемнің түкпір-түкпіріне, Жапония мен Португалиядан бастап АҚШ пен Чилиге дейін жетті. Бұл жетістіктің басты себебі – Қазақстаннан шыққан жас әртістер. Олардың әндері TikTok-та вирус болып тарап, әлемдік жұлдыздардың сторисcтеріне шығып, шетелдіктерді қазақ тілін үйренуге, домбыра тартуға және Алматыға билет сатып алуға итермелеуде. "Жұлдыз FM" радиосымен бірге "Infohub.kz" шетелдіктерді қазақ сөздерін жаттауға мәжбүр еткен алты әртісті баяндайды.
Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Dudeontheguitar
Нұрбек Елемес, яғни dudeontheguitar, Қазақстаннан тыс жерлерде де тыңдармандардың жүрегінен орын тапқан әртістердің бірі. Оның Dododowson-мен бірге жазған «Barajatr» әні әлемнің әр еліндегі тыңдармандардың назарын аударып, әлеуметтік желілерде тез арада танымал болды.
Қазіргі әлемдегі уақыт пен таңдау тақырыбына арналған бұл әнді блогер A1234 қолдап, әртістің "жұлдызды сәті" деп атады.
"Dudeontheguitar-ды 2023 жылдан бері бақылап келемін, әр жаңа туындысы шыққан сайын мені одан әрі шабыттандырады. Dododowson-мен бірге жасаған бұл әні оның жұлдызды сәті сияқты! Қазақстан әрдайым ыстық энергия береді", - деп жазды блогер A1234 өз парақшасында.
Желідегі пікірлерде шетелдік тыңдармандар қазақша бір сөз түсінбесе де, әннің алғашқы секундтарынан-ақ баурап алатынын мойындады.
"Бұл Қазақстанның Tyler, The Creator-ы ғой!", "Қазақстанның музыкалық сахнасы ойлағаннан әлдеқайда жанды. Dudeontheguitar маған Winona Forever және Oscar Jerome сияқты батыстық инди-топтарды еске салады", "Бұл ән маған қалай ұсынылғанын білмеймін, бірақ әні тамаша, маған ұнайды", - деп жазды желі қолданушылары.
Ayau
Әнші Ayau (Аяулым Құсайын) 2022 жылы «sensiz?» әнімен дебют жасады, ал екінші әні «sybyrlaiyn <3» музыкалық рейтингтерді бағындырды. Бұл композиция Apple Music Kazakhstan және Spotify-дағы Viral 50 Kazakhstan чарттарында апталап тұрып, кейін TikTok-та танымал болды.
Бүгінде Ayau-дың әндерін әлемдік жұлдыздардың жазбаларында жиі естуге болады. Мысалы, американдық актриса Сидни Суини Instagram-дағы сторисcінде «kõzder» әніне түсірілген видеоны жариялады. Бұл ән – жанжалдар мен реніштерге қарамастан, сезімдердің адал қалатыны туралы баяндайды.
Бұған дейін Ева Лонгория да Ayau-дың музыкасымен видео жариялаған болатын. Актриса M’Dee және Shiza-мен бірге жазылған «basqany» композициясын пайдаланды. Сонымен қатар, қазақстандық әншінің әндері модель Сора Пак, K-pop тобы Kep1er мүшесі Хюнин Бахийе және жапондық бьюти-блогер Sanomai жазбаларында да көрінді.
Жапониядан келген 24 жастағы студент Рэй, әншінің қайырымдылық концерті үшін Қазақстанға алғаш рет ұшып келді.
"Қазақстандық поп-музыка ерекше және қызықты, себебі көптеген әртістердің өздерінің қолтаңбасы бар, оны басқа әртістер ешқашан көшіре алмайды. Сонымен қатар, олардың әндері ескірген емес, батыстық музыкалық тенденциялардан қалмайды. Қазақстандық әртістердің композицияларындағы тепе-теңдікті бағалаймын. Ал дәстүрлі аспаптарды әндерінде қолдануы, менің ойымша, өте талғампаз және керемет", - деп атап өтті ол.
Америкалық актер Иэн Армитидж, "Шелдонның балалық шағы" сериалында басты рөлді сомдаған, әншінің AYAULYM альбомын өзінің сүйікті шығарылымдарының қатарына қосқан. Кейін ол «kel kel :)» әнінің қайырмасын орындап, бұл оның сүйікті композицияларының бірі екенін айтқан видео жазды.
Димаш Құдайберген
Димаш Құдайберген әлдеқашан әлемдік деңгейдегі музыкант ретінде танылған. Көптеген шетелдік тыңдармандар үшін оның есімі қазақ тілімен және музыкасымен танысуға себеп болды.
Өткен жылдың күзінде әнші Нью-Йорктегі аты аңызға айналған Madison Square Garden аренасында жеке концертін өткізіп, бұл сахнада жеке шоу көрсеткен алғашқы қазақстандық әртіс атанды.
Концерт кезінде Димаш Қазақстанның әнұранын орындап, домбырада ойнап, әлемге қазақ мәдениетін таныстыруды өз миссиясы санайтынын тағы да еске салды.
"Мен қазақпын. Үйде де, көрші елдерде де, басқа құрлықтарда да жүргенімде, біздің мәдениетімізді әлемге әрдайым жеткізіп, бөлісетін боламын", - деп атап өтті әртіс.
Бұл сөздер тыңдармандардың жүрегінен жол тапты. Мысалы, Солтүстік Португалиядан келген әнші Лара Алейшо үшін Қазақстанмен таныстығы YouTube-тағы Димаш бейнебаяндарынан басталған.
"Ол музыкалық феномен, оған теңдес жоқ", - деді Лара.
Шабыттанған Лара тілді өз бетінше үйреніп, қазақ әндерін орындай бастады.
Чилиде де осындай жағдай болды. О'Хиггинс аймағының тұрғыны Мария Муньос Димаш домбырада ойнағанын көріп, оған "ғашық болғанын" мойындайды. Аспап оған соншалықты ұнағандықтан, ол екі жыл бойы бейнесабақтар мен арнайы бағдарламалар арқылы өз бетінше үйреніп келеді.
"Димаштың арқасында домбыраға әуес болдым. Осы әлеммен таныстырғаныңызға рахмет", - деді ол.
Yenlik
Еңлік Құрақбек, яғни Yenlik, YouTube-тағы ең танымал музыкалық платформалардың бірі – Colors халықаралық жобасына шақырылған алғашқы қазақстандық әртіс болды.
Бұған дейін бұл платформада Billie Eilish, Drake, Doja Cat, Tyla және ондаған әлемдік әртістер өнер көрсеткен.
Әншінің айтуынша, жобаға қатысу оның көптен бергі арманы болған.
"Шақыру келгенде, мен өте қуанып, жылап жібердім", - деді Yenlik.
Әртіс өзінің шығармашылығына деген қызығушылықты қазақ тілінде ән айтуымен және өзіндік дыбысталуымен байланыстырады.
Yenlik-тің әндері үнемі TikTok-та танымал болып жатады. Өткен жылы шыққан BIPL альбомындағы «Meili» және «16 Qyz» әндері желі қолданушылары арасында трендке айналды.
Sadraddin
Садраддин Болат – соңғы жылдардағы ең көп талқыланатын жас орындаушылардың бірі. Ол мыңдаған көрерменді жинап, Түркия мен Әзірбайжанда танымалдылыққа ие болды.
Музыкант жанрлар мен тілдерді белсенді түрде зерттейді: қазақ және түрік тілдерінде орындаған "Melodrama" әні YouTube-та 91 миллионнан астам қаралым жинады. "Telefon" және "Ана" сияқты басқа да әндері танымалдылыққа ие.
Ninety One
Ninety One тобы Қазақстаннан тыс жерлерде әлдеқашан танымал. Олардың шығармашылығы бүкіл әлемде мыңдаған тыңдармандарды шабыттандырады, ал кейбір шетелдіктер үшін топтың әндері қазақ тілін үйренуге көмектеседі.
Таразда ағылшын тілінен сабақ берген америкалық Эван Аллен, Ninety One тобының арқасында қазақ тілін үйрене бастағанын мойындады.
"Мен олардың әндерін тыңдап, әр сөзді, интонацияны қайталадым", - деді ол.
Эванның айтуынша, орыс тілін білмегендіктен, тілді үйренуге арналған материалдарды табу оған оңай болмаған. Сондықтан Ninety One әндері оның оқу құралына айналған. Қазір америкалық жігіт топтың әндерінің мәтіндерін толық біледі.
Бұл әртістердің тарихы қазақ тілінің елімізден тыс жерлерде жиірек естіліп, әртүрлі мәдениет өкілдерінің қызығушылығын тудырып жатқанын көрсетеді.
Кейбіреулер ән сөздерін жаттайды, кейбіреулер алғаш рет домбыра ұстайды, ал кейбіреулер сүйікті әртісі үшін Қазақстанға билет сатып алады. Міне, бүгінгі қазақстандық жаңа сахнаның күші осында – ол мыңдаған адамдардың жүрегіне түсінікті болып қала береді.
Бұл әртістердің әндерін "Жұлдыз FM" эфирінен тыңдай аласыздар – "Сүйікті әндер. Таңдаулы музыка".