InfoHub Logo

Қазақстандық шаруалар елімізде өндірілген сиыр етінің шетелге вагондап, тіпті «картоп» деген желеумен шығарылып жатқанына алаңдаулы. Олар билікке экспортты ашуға және сала мен ауылды сақтап қалуға мүмкіндік беретін нарықтық баға белгілеуге шақыруда.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Әлемдік деңгейдегі баға қажет

Мал өсірушілер одағының басшысы Дәурен Салықовтың айтуынша, Қазақстандағы ет бағасы әлемдік деңгейге жақындауы тиіс. Ол көрші елдерде сиыр етінің келісі 10 долларға дейін сатылатынын, ал Қазақстандағы баға Өзбекстандағыдай болса, контрабанда болмайтынын атап өтті.

Қазіргі таңда қазақстандық сиыр еті вагондармен шетелге картоп ретінде шығарылуда. Тікелей экспортты ашу фермерлерге әділ баға алуға, ал ауылдарға халықты сақтап қалуға мүмкіндік береді.

Тұтынушы мен бизнес мүддесін теңдестіру

Салықов мемлекеттің халықтың қалтасын қорғауға тырысатынын мойындайды, бірақ бағаны шамадан тыс реттеу ет тапшылығына әкелуі мүмкін. «Фермерлер жұмысын тоқтатса, ет тапшылығы пайда болып, баға көтеріледі де, біз импорттайтын боламыз. Бағаны реттеу – өзіңнің аяғыңа оқ атумен тең», – деді ол.

Фермерлер 2,5 жылдық өндірістік циклмен, демалыссыз және қиын жағдайда жұмыс істеп, етті арзан бағаға сатуға мәжбүр. Мұндай бизнесті қала тұрғыны сынап көрсе, шығындылығына байланысты тез бас тартар еді.

Ашық жеткізу және бағаны бақылау

Мал өсірушілер одағы келісімге келуді ұсынады: делдалдарды айналып өтіп, ішкі нарықты арзан бағамен етпен қамтамасыз ету және сонымен бірге экспортты ашу. «Біз етті тікелей супермаркеттерге жеткізуге дайынбыз, бұл ашық және тексерілетін болады. Бірақ бұл үшін фермерлер өнімді еркін экспорттау құқығына ие болуы керек», – деп атап өтті Салықов.

Бұл тәсіл бизнес пен тұтынушылардың мүдделерін теңдестіріп, ішкі нарықтағы өнімге деген сенімді арттырады.

Қазақстан тұтынатынынан артық өндіреді

Салықов фермерлер елді сиыр етімен 106% қамтамасыз ететінін айтты:

«Фермер лайықты табыс табуы керек. Бұл ұзақ мерзімді инвестицияларды қажет ететін күрделі еңбек: өтеу мерзімі 7–10 жыл. Экономикалық тиімділік болмаса, адамдар бұл саладан кетеді», – деп түсіндірді одақ басшысы.

Соңғы жылдары мемлекеттің қолдауы мен бағаның өсуі фермерлердің қаржылық тұрақтылығын нығайтуға мүмкіндік берді, бірақ саланың әлеуеті әлі де белсенді дамуды талап етеді.

Дамудың жаңа жоспарына үміт

Дәурен Салықов мал шаруашылығын дамытудың 2026–2030 жылдарға арналған кешенді жоспары салаға қолжетімді қаржыландыруды қамтамасыз етіп, экспорт үшін жаңа мүмкіндіктер ашады деп үміттенді. «Біз фермерлерге табыс табуға және сонымен бірге ішкі сұранысты қанағаттандыруға мүмкіндік беруіміз керек. Сонда ауылдар елді мекен болып қалады, ал қазақстандық сиыр еті әлемдік нарықта бәсекеге қабілетті болады», – деп қорытындылады ол.