© Tengrinews.kz / Александр Григорянц_
- 21 апр. 2026 07:00
- 39
Қазақстанда аумақтық қорғаныс қалай құрылған: еріктілерді қабылдамайды, бірақ төтенше жағдайларға дайындық жүргізілуде
Қазақстанда «Аумақтық қорғаныс туралы» заң қабылданғаннан кейін жаңа жүйе қалыптаса бастады. Бұл жүйеде жергілікті әкімдер маңызды рөл атқарады. Олар өз өңірлерінде аумақтық қорғанысты ұйымдастыруға, жоспарлауға және қамтамасыз етуге жауапты. Ал Қорғаныс министрлігі мен Бас штаб жалпы басқару мен үйлестіруді жүзеге асырады. Алайда, бейбіт уақытта еріктілерді аумақтық қорғанысқа қабылдау тоқтатылған.
Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Әкімдер – қорғаныс басшылары
Қазақстанда аумақтық қорғаныс жүйесі бұрын да болған, бірақ енді ғана нақты құқықтық негізге ие болды. Жаңа заң «өзін-өзі қорғау құрылымдары» және «еріктілер» ұғымдарын енгізді. Алайда, бұл құрылымдарға тек соғыс немесе төтенше жағдай кезінде ғана қосылуға болады.
Шын мәнінде, Алматыдағы тиісті басқарманың жұмысы әдеттегі қорғаныстан гөрі, төтенше жағдайларға дайындыққа бағытталған. Мысалы, бұл басқарма мектептер мен басқа да нысандардың жанына эвакуациялық контейнерлерді сатып алып, орнатумен айналысады. Онда ТЖ жағдайына арналған шатырлар, генераторлар, далалық асханалар және басқа да құрал-жабдықтар сақталады.
Сонымен қатар, басқарма өз нысандарын жөндеу және абаттандыру жұмыстарын жүргізеді. Сондай-ақ, халықты жер сілкіністері, өрттер және басқа да апаттар кезіндегі іс-қимылдарға үйрету үшін симуляциялық орталық құруды жоспарлап отыр. Олардың жобаларына еріктілерді оқыту және қауіпсіздік бойынша бейнероликтер түсіру де кіреді. Бұл жұмыстардың Төтенше жағдайлар департаментінің (ТЖД) функцияларымен ұқсастығы байқалады, бұл өкілеттіктерді бөлу мәселесін туындатады.
Төтенше жағдайларға арналған контейнерлер
Алматыдағы аумақтық қорғаныс басқармасының ең қызықты жобаларының бірі – қала аумағында эвакуациялық пункттер құру. Өткен жылдың қыркүйек айында басқарма 250 миллион теңгеге жуық сомаға шарт жасасқан. Бұл шарт бойынша 100 дана мобилді қойма сатып алынған. Әрқайсысы 2,5 миллион теңгеге бағаланған бұл контейнерлер теңіз жүк тасымалында қолданылатын контейнерлерге ұқсас. Олар 12 метрлік, аязға төзімді және тіпті 10 балдық жер сілкінісіне шыдай алады.
Бұл контейнерлер төтенше жағдайлар кезінде қолданылатын шатырлар мен жабдықтарды сақтауға арналған. Олар зардап шеккендерге көмек көрсету пункттерін тез іске қосуға мүмкіндік береді. Бұл контейнерлер Алматыдағы халықты жинау пункттерінің жанына орнатылған.
Әр контейнерде Алматы әкімдігінің және Құтқару қызметінің логотипі бар. Қазіргі уақытта Құтқару қызметі аумақтық қорғаныс басқармасына қарайды. Контейнерлердің ішінде шатырлар, ұйықтайтын қаптар, далалық асхана жинақтары, жиналмалы жиһаздар, генераторлар және т.б. бар екені айтылады. Жылына тағы 50 осындай модульдік ғимаратты сатып алу және орнату жоспарлануда.
Алматыда әлеуметтік инфрақұрылым нысандары негізінде 384 эвакуациялық пункт ашу көзделген. Олардың мекенжайлары көпқабатты үйлердің кіреберістеріндегі арнайы табличкаларда көрсетілген. Бұл табличкалар мемлекет есебінен жасалған, олардың әрқайсысы 201 миллион теңгеден астам қаржыға сатып алынған 23 500 дана. Оларда жақын маңдағы эвакуациялық пункттерге бару бағыттары көрсетілген.
Құрылыс және жаңарту жұмыстары
Жақында құрылған басқарма өзінің жұмысы үшін жаңа ғимараттарды жөндеуге, қайта жабдықтауға және тіпті жаңа орындарды жасауға көп қаражат жұмсайды. Мысалы, Алматы қаласы, Берінг көшесі, 31 мекенжайындағы ғимаратқа 690 миллион теңгеге жуық қаржы жұмсалады. Бұл қаражат әсемдеу жұмыстарына, көгалдандыруға, аумақты күтіп ұстауға және қоқыс шығаруға бағытталған.
Бұл мекенжайда бұрын Қазақстан Республикасы ІІМ Алматы академиясы орналасқан. Қазіргі уақытта бұл жерде әскерге шақырылушыларды қабылдау пункті бар. Басқарманың хабарлауынша, мұнда әкімшілік ғимараттарды «заманауи талаптарға сай келтіру» мақсатында жөндеу және абаттандыру жұмыстары жүргізілген.
Симуляциялық орталық және табиғи апаттар мұражайы
Сондай-ақ, халықты оқытуға арналған «симуляциялық оқу-әдістемелік орталық» құрылысына жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеуге 72,3 миллион теңгеге келісімшарт табылды. Орталықта табиғи апаттар мұражайы, өрт қауіпсіздігі, су қауіпсіздігі, сейсмикалық аймақ, сел және көшкін аймағы, азаматтық қорғаныс және алғашқы көмек көрсету бойынша бөлімдер болады. Орталықта VR-тренажерлер, қосымша шындық элементтері, түрлі симуляторлар қолданылады.
Бұл орталық халыққа ойын түрінде өмір сүру дағдыларын үйретуге арналған. Ол ересектерге де, мектеп оқушыларына да, кәсіби құтқарушыларға да қолжетімді болады.
Бейнероликтер және еріктілер курстары
Халықпен жұмыс істеу аясында 35 миллион теңгеге төтенше жағдайлар кезіндегі мінез-құлық дағдылары бойынша алматылықтарды оқытуға жұмсалған. Бұл бағдарламаға 1010 ұйым қамтылған. Сондай-ақ, 38,9 миллион теңгеге ТЖ бойынша жеті оқыту бейнеролигін жасауға жұмсалды. Бейнероликтерде жер сілкінісі, алғашқы көмек көрсету, өрт қауіпсіздігі сияқты тақырыптар қамтылған.