InfoHub Logo

Қазақстанда бір реттік төлемдер дегеніміз – бір рет қана берілетін қаржылық көмек. Бұл төлемдер мемлекет, әлеуметтік қорлар немесе арнайы бағдарламалар арқылы жүзеге асырылады. Мұндай төлемдер заңды негізге сүйенеді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Заңдық негіздер

Қазақстан Республикасының заңнамасында барлық бір реттік төлемдерді біріктіретін біртұтас заң жоқ. Әрбір төлем түрі әлеуметтік кодекс, салық кодексі немесе басқа да заңнамалық актілермен реттеледі.

Пенсиялық бір реттік төлемдер

Ең танымал түрі – пенсиялық бір реттік төлемдер. Бұл төлемдер әлеуметтік кодекс және Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының (БЖЗҚ) қызметін реттейтін нормативтік құқықтық актілермен қарастырылған.

Төлемнің мәні

Пенсиялық бір реттік төлемдер – бұл БЖЗҚ-дан жинақталған зейнетақы қаражатының бір бөлігін алу. Бұл қаражатты тұрғын үй жағдайын жақсартуға немесе емделуге жұмсауға болады. Бұл төлемдер тұрақты зейнетақы төлемдеріне жатпайды.

Кімдер ала алады?

Бұл төлемдерді алу құқығына БЖЗҚ-да жинақтары бар және заңмен белгіленген талаптарға сай келетін адамдар ие. Кейбір жағдайларда, Қазақстаннан тысқары тұрақты тұруға көшкенде немесе заңмен қарастырылған басқа жағдайларда да алуға болады.

Әлеуметтік бір реттік төлемдер

Пенсиялық төлемдерден басқа, әлеуметтік бір реттік төлемдер де бар. Олар әлеуметтік қолдау шаралары аясында беріледі.

Қандай жағдайларда беріледі?

Әлеуметтік бір реттік төлемдер қиын жағдайға тап болған азаматтарға, төтенше жағдайлардан зардап шеккендерге, әлеуметтік осал топтарға және мерекелік күндерге байланысты беріледі. Төлемдердің мөлшері мен шарттары нақты нормативтік құқықтық актілермен анықталады.

Салық салу

Төлемдердің салық салу тәртібі төлем түріне байланысты және салық кодексімен реттеледі. 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап, пенсиялық төлемдер жеке табыс салығынан босатылады.

Кімдер алады?

Бір реттік төлемдерді алушылар қатарына БЖЗҚ-да жинақтары бар азаматтар, зейнеткерлер, әлеуметтік осал топтар, төтенше жағдайлардан зардап шеккендер және басқа да заңмен анықталған азаматтар жатады.