InfoHub Logo

Қазақстандықтарға депозит ашуға берілген мүмкіндіктер азайып барады. 5 маусымнан кейін банктер депозиттер бойынша жоғары пайыз мөлшерлемелерін ұсынбай қалуы мүмкін. Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Банктер алдын ала әрекет етуде

Қазақстандық депозиттерді сақтандыру қорының (ҚДCҚ) соңғы есебіне сәйкес, елдегі банк нарығында жаңа тренд байқалады. Ірі банктер ұзақ мерзімді (12 және 24 айлық) депозиттер бойынша максималды мөлшерлемелерді төмендетіп, тарифтік кестелерін қайта қарастыра бастады.

Банктердің мұндай әрекетінің себебі – нарықтағы күтілетін өзгерістер. 5 маусымда Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі базалық мөлшерлеме бойынша кезекті шешімін жариялайды. Қазіргі таңда бұл мөлшерлеме 18 пайызды құрайды. Сарапшылардың көпшілігі екінші жартыжылдықта реттеуші орган ақша-кредит саясатын жеңілдетіп, мөлшерлемені төмендете бастайды деген пікірде.

Анықтама: Базалық мөлшерлеме – Ұлттық банктің ақша-кредит саясатының негізгі құралы. Ол банктердің қанша пайызгa ақша ала алатынын көрсетеді және халық пен бизнес үшін кредиттер мен депозиттердің пайыз мөлшерлемелерін анықтайды.

Банктер бұл жағдайды жақсы түсінеді және алдын ала әрекет етеді. Олар болашақта жалпы нарықтық маржиналды көрсеткіштер төмендеген кезде, ұзақ мерзімді депозиттер бойынша жоғары пайыз төлегісі келмейді.

Маусымда «мүмкіндік терезесі» жабылады

Қарапайым қазақстандықтар үшін бұл теңгемен ашылған депозиттер бойынша жоғары табыстылық кезеңінің аяқталуы дегенді білдіреді. Мамырдың соңы мен маусымның бірінші аптасы – пайданы бекітуге болатын соңғы «мүмкіндік терезесі» болуы мүмкін.

Егер қазір ұзақ мерзімді жинақ депозит ашсаңыз, банк келісімшарт мерзімі бойына, яғни бір жыл немесе екі жыл болсын, Ұлттық банк базалық мөлшерлемені қанша төмендетсе де, белгіленген жоғары пайызды төлеуге міндетті болады.

Бұл ретте Қазақстандағы жылдық инфляция деңгейі 10,6 пайызды құрайды (сәуір айындағы деректер бойынша). Бұл бүгін ашылған ұзақ мерзімді депозит ақшаны құнсызданудан қорғап қана қоймай, рекордтық таза нақты табыс әкелетінін білдіреді – шамамен 7-8 пайыз.

«Ұзақ мерзімді» депозитті таңдағанда неге назар аудару керек?

ҚДCҚ сарапшылары жоғары мөлшерлеменің ұзақ мерзімді өнімді таңдаудағы жалғыз критерий еместігін еске салады. Шартқа қол қоймас бұрын үш негізгі факторға назар аударған жөн.

Депозит түрі (Жинақ / Мерзімсіз)

Ең жоғары табыстылықты тек жинақ депозиттері береді. Алайда, оның қатаң шарттары бар екенін есте ұстау қажет: жинақталған пайыздың барлығын жоғалтпай, ақшаны мерзімінен бұрын алу мүмкін емес. Егер сізге форс-мажор жағдайында қаржылық қауіпсіздік жастығы қажет болса, мерзімсіз депозитті қарастырған жөн (дегенмен оның мөлшерлемесі орташа есеппен 15,2 пайыз).

Толықтыру мүмкіндігі

Ұзақ мерзімді депозиттер толықтыру құқығымен және онсыз болады. Ақшаны қосымша салу мүмкіндігі жоқ депозиттерде мөлшерлеме әрдайым 0,5–1,5 пайызға жоғары болады. Егер сізде белгілі бір сомада ақша болса, толықтырусыз нұсқаны таңдаңыз. Егер жалақыдан үнемдеп жинауды жоспарласаңыз, толықтыру мүмкіндігі бар опцияны іздеңіз.

Мемлекеттік кепілдік

Сіздің жинақтарыңыз заңмен қорғалған, бірақ белгілі бір лимиттер шегінде. ҚДCҚ еске салады: мемлекет бір банктегі жинақ депозиттері бойынша 20 миллион теңгеге дейін, ал басқа теңгелік депозиттер (ағымдағы шоттар мен карточкаларды қоса алғанда) бойынша 10 миллион теңгеге дейін қайтаруды кепілдендіреді. Егер сіздің жинақ сомаңыз бұл лимиттерден асса, тәуекелдерді диверсификациялау және қаражатты әртүрлі қаржы институттарына бөлу орынды болады.