InfoHub Logo

Қостанай қаласының бас жоспары 2020 жылдың соңында бекітілгенімен, кейінгі жылдары оған жиі түзетулер енгізу қажеттілігі туындап отыр. Бұл жағдай қала құрылысы саласындағы белсенділікке кедергі келтіріп, құрылыс жұмыстарын тоқтатуға дейін жеткізді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Бас жоспарды өзгертуге не себеп болды?

Бас жоспарды түзету қажеттілігі алғаш рет 2024 жылы байқалды. Жекелеген құрылыс салушылар жобалау кезінде қала картасына бұрыннан бар нысандарды орналастыра алмай қиналды. Кейіннен, әкімдік Нариманов базары аумағында жаңа электр қосалқы станциясының құрылысына орын таба алмаған соң, бас жоспарды өзгерту туралы шешім қабылданды. Бұл мақсатқа облыстық бюджеттен 600 миллион теңге бөлінді.

Құрылысқа тосқауыл

Қазіргі бас жоспар негізінен ескі тұрғын аудандарды жаңғыртуды, яғни жеке үйлерді бұзып, оның орнына көп қабатты үйлер салуды көздеген. Бұл су, жылу, энергия және газбен қамтамасыз ету жүйелерін қайта қарауды, сондай-ақ көлік қозғалысының тығыздығы мен тұрақ орындарының тапшылығы мәселелерін ескеруді талап етеді.

Алайда, халық бұл жоспарға қарсы шығып, жеке секторды бұзып, тығыздау құрылыс жүргізуге қарсылық білдірді. Бірақ сот процестеріне қарамастан, халық бұл істе жеңіліп қалды.

Жоспарды кім және қалай өзгертеді?

2025 жылдың екінші жартысында әкімдік бас жоспарды түзетуге конкурс жариялап, 264 миллион теңге жұмсауды жоспарлады. Алайда, жобалау компаниясының тәжірибесіне күмән келтіріп, келісімшарт бұзылды. Енді бұл жұмысқа 600 миллион теңге бөлініп, «Астанагенплан» ЖШС-на тапсырылуы мүмкін.

Қостанай облысы әкімінің орынбасары Берік Танжариковтің айтуынша, бұрын бас жоспарды түзетуге тырысқанымен, әуре-сарсаңнан құтылу үшін жоспарлы жобалау арқылы шешуге болмайтыны анықталған. Қазіргі бас жоспарда заңнама талаптарына сәйкес, жобалау жоспарларындағыдай нақты көлемдер, аудандар, қабаттылық және жүктемелер көрсетілуі тиіс.

Құрылыс жұмыстарының тоқтауы

Құрылыс салушылар қауымдастығының мәліметінше, қаладағы құрылыс құжаттарымен туындаған мәселелерге байланысты құрылыс жұмыстары тоқтатылған. 2023 жылдан бері ғимараттарды реконструкциялауға немесе күрделі жөндеуге рұқсат алу мүмкін болмай тұр.

Қостанай облыстық құрылысшылар қауымдастығының атқарушы директоры Ирина Викулованың айтуынша, қазіргі жағдайда қала өзен мен теміржолдың арасында қысылып қалған. Батыс бөлігін дамыту үшін үлкен қаржы мен уақытты қажет ететін жол өткелдерін салу керек. Сондықтан құрылысшылар қаланың қабаттылығын арттыруды ұсынып отыр.

Эксперт пікірі

Сәулетші-урбанист Жанна Спунердің айтуынша, бас жоспарды 5-7 жылда бір рет түзету – қалыпты жағдай. Бірақ бұл түзетулер қаланың негізгі философиясын, кеңістіктік құрылымын және даму принциптерін өзгертпеуі керек. Егер қаланың даму логикасы, көлік жүйесі, өсу бағыттары өзгерсе, онда бұл жаңа бас жоспарды әзірлеу болып саналады.

Ол сондай-ақ, Қазақстанда бас жоспарлардың көбінесе қаланы дамыту стратегиясы ретінде емес, тек техникалық құжат ретінде қарастырылатынын айтып, бұл тәжірибенің қауіпті екенін атап өтті. Себебі, бас жоспар қаланың ұзақ мерзімді мүдделерін қорғайтын ережелер жүйесі ретінде жұмыс істеуі тиіс.

Татьяна ШЕСТАКОВА, фото Сергей ЛЮТУМ