InfoHub Logo

Қытайдың CNODC компаниясы Қазақстанның Энергетика министрлігінің 2025 жылғы 8 сәуірдегі бұйрығын заңсыз деп тану үшін сотқа жүгінді. Бұл бұйрық Ресейден Қытайға тасымалданатын 10 миллион тонна мұнайдың тарифтеріне өзгерістер енгізген болатын. Бұл туралы «ҚазТрансОйл» ұлттық компаниясының қаржылық есебінде айтылған.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

«Қазақстан-Қытай құбыры» жобасы

«Қазақстан-Қытай құбыры» ЖШС (50%-ы «ҚазТрансОйлға», 50%-ы CNODC-ге тиесілі) Атасу – Алашанькоу және Кенкияқ – Құмкөл мұнай құбырларын пайдаланады. Аталған бұйрыққа сәйкес, 2025 жылғы 1 мамырдан бастап Ресей шекарасынан Қазақстан арқылы Қытайға өтетін бағытта Атасу – Алашанькоу учаскесіндегі тариф тоннасына 7,76 АҚШ долларына (бұрын 10,77 доллар болған), ал Прииртышск – Атасу учаскесіндегі тариф 7,24 АҚШ долларына (бұрын 4,23 доллар болған) белгіленді.

Сот процесінің барысы

Қазіргі уақытта есептеулер жаңа тариф бойынша жүргізілгенімен, 2025 жылғы шілдеде CNODC Энергетика министрлігінің бұйрығын жарамсыз деп тану туралы сотқа талап-арыз берді. Сот бұл талапты кері қайтарды, апелляциялық шағым да қанағаттандырылмады. Кейін компания министрлік әрекеттерін заңсыз деп тану туралы талаппен сотқа жүгінгенімен, іс қаралмай қалды. Алайда, апелляциялық қайта қараудан кейін іс жаңадан қарауға жіберілді. 2026 жылғы 20 ақпанда сот министрліктің талаптардан бас тартуын заңсыз деп танып, CNODC-ге іс материалдарымен танысу міндетін жүктеді.

2026 жылғы 28 ақпанда CNODC Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотына ҚР Энергетика министрлігіне қарсы заңсыз бұйрықты жою туралы талап арызбен жүгінді. 2026 жылғы 2 наурызда сот талап арызды қабылдап, «ҚазТрансОйл» мен «Қазақстан-Қытай құбыры» ЖШС-ін үшінші тұлға ретінде тартты. Істің алдын ала тыңдауы 2026 жылғы 17 наурызға тағайындалды.

Компанияның болжамы

«Бұл сот ісінің нәтижесінің қаржылық жағдайға әсер етуі нақты анықталмағанымен, «ҚазТрансОйл» тобының басшылығы тарифті қайта есептеу болашаққа әсер ететінін, бірақ өткен кезеңдерге түзетулер енгізілмейтінін болжайды», – делінген қаржылық есепте.

Energy_Monitor Telegram арнасының авторы Нұрлан Жұмағұловтың айтуынша, тарифті қайта қарау нәтижесінде қытайлық компания кірісінен айырылған. Ол тоннасына 15 миллион долларға жуық шығын келтіргенін атап өтті.

«ҚазТрансОйл» табысының өсуі

«ҚазТрансОйл» компаниясы 2025 жылы 357,48 млрд теңгеге консолидтелген кірісінің өскенін хабарлады. Бұл 2024 жылмен салыстырғанда 14,6%-ға артық. Ал таза пайдасы 45,63 млрд теңгеге жетіп, 2024 жылғы көрсеткіштен 7,4%-ға жоғарылады.