InfoHub Logo

Мемлекеттік сауда порталында әдеттегіден тыс лоттар пайда болды. ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі Қорғаныс министрлігінің құрылымдары арқылы қызметтік иттерді сатылымға шығарды. Кейбір иттің бастапқы бағасы 935 теңгеден басталды.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Не болды?

Ақпанның 20-сында электронды сауда сайтында қызметтік иттерге арналған аукцион өтті. Сатушы ретінде Қорғаныс министрлігінің «Қазспецэкспорт» РМК, ал баланс ұстаушы ретінде Қостанай және Алматы облыстары бойынша Шекара қызметі департаменттері әрекет етті. Барлығы тоғыз ит – неміс, шығыс еуропалық және бельгиялық овчаркалар сатылымға қойылды. Жануарлар жеке-жеке де, топ болып та сатылды. Иттердің қызметтен не себепті шығарылғаны туралы ақпарат құжаттарда ашылмаған.

Бағалар мен лақап аттары

Ең арзан лоттар неміс овчаркалары болды: әрқайсысының бастапқы бағасы 935 теңгеден басталды. Қостанай облысы Обаған ауылынан келген үш неміс овчаркасы – Марла, Морек және Мариса – 2805 теңгеге (әрқайсысы 935 теңгеден) сатылды. Қостанай облысы Житіқара ауданынан келген Маркиза есімді неміс овчаркасы да бастапқы 935 теңге бағасымен сатылды. Қарабалық кентінен келген бельгиялық овчарка Майра 2719 теңгеге сатылды. Алматы облысы Қалжат ауылынан келген Мамон есімді еркек иті 1132 теңгеге сатылды. Ал, Қостанай облысынан шыққан Майбах есімді неміс овчаркасы 935 теңге бастапқы бағасымен жеті есе қымбатқа, яғни 6920 теңгеге сатылды. Алматы облысынан келген екі шығыс еуропалық овчарка – Мерседес пен Магия – да аукционда қымбаттады: 2472 теңгеден басталған баға 7053 теңгеге жетті.

Лоттардың ескертпесінде жануарларды тасымалдауға байланысты барлық шығынды сатып алушының өз мойнына алатыны көрсетілген.

Қазақстандықтардың реакциясы

Қызметтік иттерді сату туралы ақпарат әлеуметтік желілерде қызу талқыланды. Пайдаланушылар мемлекетке көп жыл қызмет еткен жануарлардың іс жүзінде ескірген мүлік ретінде сатылып жатқанын атап өтті. Бір пайдаланушы әлеуметтік желіде бұл жағдайды шетелдегі тәжірибемен салыстырды, онда қызмет аяқталғаннан кейін иттерді қолдау үшін арнайы қорлар мен мемлекеттік бағдарламалар бар.

«Батыс елдерінде зейнеткер иттердің өмірінің соңына дейін емделуі мен тамақтануын өтейтін қорлар мен мемлекеттік бағдарламалар бар. Бізде ит үшін бюджет оның қызметтен шыққан күні жабылады. Ит жиһаз емес. Ол қызметті өзі таңдамады, бірақ адал қызмет етті. Мүмкін, батырдың қартайғаны темекінің бір қорабының құнымен бағаланбауы үшін заңдарды өзгерту керек шығар?» – деп жазды жарияланым авторы.

Оның айтуынша, белсенділер аукционға қатысып, барлық жануарлардың сатып алынуын қадағалап отырды.

«Қазспецэкспорт» РМК-ның түсіндірмесі

Қорғаныс министрлігі жанындағы «Қазспецэкспорт» РМК қызметтік иттер – мемлекеттік мүлік, оны жай ғана есептен шығаруға немесе лақтырып тастауға болмайтынын түсіндірді. Саудаға шығарылған жануарлар «зейнеткерлік» жасқа (9-10 жас) жеткен және қызметін жалғастыра алмайды.

«Бұл оларды аяусыз өлтіруге тура келетінін білдіреді. Бірақ бұл гумансыздық, сондықтан Шекара қызметі басқа жолды таңдады – иттерді заңды түрде сату», – деп хабарлады ұйымнан.

Кәсіпорын аукцион алдында ресми бағалау жүргізілетінін атап өтті. Төмен баға иттердің «өз ресурстарын тауысқандығымен» түсіндіріледі. Аукционның басты мақсаты – жануарларға олар қызмет еткен адамдармен бірге өмір сүруге мүмкіндік беру.

«Қазақстандықтар бағаға таң қалады, бірақ әрине, ит әлдеқашан басқа құнмен бағаланады, оны сатып алған бағамен емес. Ол қызмет етті және өз ресурсын тауысты. Ең бастысы, біз оларды сатылымға шығарғанда, ит сатып алынып, онымен бірге қызмет еткен адаммен бірге тыныш өмір сүрсе екен дейміз. Қазір жануарларды негізінен өздерінің иелері мен ветеринарлары сатып алады», – деп қосты «Қазспецэкспорт».

«Қазспецэкспорт» компаниясы кинология мамандарының итті тегін ала алмайтынын, бұл мемлекеттік мүлікті заңсыз иелену болар еді деп қосты. Сондықтан итті қалдырудың жалғыз заңды жолы – аукционға қатысу.

«ҰҚК шекарашыларының өздері бізге хабарласып: «Торгтар қашан болады?» деп сұрады. Бұл иттер олар үшін өз балаларымен тең. Енді олар оларды сатып алып, үйлеріне апара алғанына қуанып жүр. Біз иттердің тірі қалуы үшін жұмыс істедік. Егер 50-60 жануарды жай ғана атып тастаса, не болар еді елестетіп көріңіз. Оларды тегін ұстаудың басқа жолдары жоқ, себебі олардың орнына жас иттер келеді, ал ескілері штаттан шығарылады», – деп қорытындылады кәсіпорында.