InfoHub Logo

Қазақстанда мемлекеттік сатып алу арқылы шенеуніктерге қызметтік тұрғын үй сатып алу мәселесі қоғамда үнемі қызу талқыланады. Бұл жолы журналистер Улытау, Қызылорда және Солтүстік Қазақстан облыстарындағы соңғы сатып алуларды зерттеп, бағалардың нарықтық құнымен қаншалықты сәйкес келетінін анықтады.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Улытау облысындағы жағдай

2026 жылдың қаңтар айында Улытау облысы әкімдігінің іс басқармасы бес қызметтік пәтер сатып алуға конкурс жариялады. Бұл мақсатқа 142,8 миллион теңге бөлініп, әр пәтерге 28,5 миллион теңгеден келді. Техникалық спецификацияға сәйкес, пәтерлер Жезқазған қаласында орналасуы тиіс және 2025 жылдан кейін салынған болуы керек. Ауданы 58-65 шаршы метр аралығында, балконы немесе лоджиясы болуы міндетті болды.

Конкурсқа тек бір қатысушы — А.М.К. есімді азамат қатысып, бес пәтерді әкімдік бөлген сомадан 1,4 миллион теңгеге арзан бағамен сатып алды. Қызығы, мемлекеттік сатып алу порталындағы мәліметтер бойынша, бұл азамат бұған дейін осы өңірдегі Сәтпаев қаласы экономика және қаржы бөлімінің басшысы қызметін атқарған. Бұл жағдай пәтерлердің бұрынғы шенеуніктен немесе әріптесінен сатып алынуы мүмкін деген ой тудырады.

Бұған дейін облыс әкімдігі Жезқазғанда үш екі бөлмелі пәтерді 60 миллион теңгеге сатып алған. Оны үш түрлі жеке тұлға әрқайсысын 19,8 миллион теңгеден сатып алды. Бұл жолы екінші нарықтағы тұрғын үйлер сатып алынған. Олардың құрылыс жылы 1971 жылдан кейінгі, ал ауданы кемінде 44 шаршы метр болуы керек еді.

Сонымен қатар, Жезқазған қалалық тұрғын үй қатынастары бөлімі екі үш бөлмелі пәтер сатып алды. Бірі 25 миллион теңгеге, екіншісі 24,9 миллион теңгеге бағаланды. Бірінші жағдайда пәтер ауданы 56-58 шаршы метр, үйі 1983 жылдан кейін салынған болуы керек. Екіншісінде ауданы 59-61 шаршы метр, үйі 1979 жылдан кейін салынған.

Сәуір айында Жезқазған қаласы әкімі аппараты жалпы ауданы 68-70 шаршы метр болатын үш бөлмелі пәтерді 28 миллион теңгеге сатып алуға конкурс жариялады. Үй 1988 жылдан кейін салынған, ал пәтерде ешкім тұрмаған жаңа жөндеу болуы талап етілді. Қазіргі уақытта конкурс өтінімдер қабылдау кезеңінде.

Қорытындылай келе, соңғы уақытта өңірде 10 қызметтік пәтер сатып алынып, тағы біреуіне конкурс жарияланған.

Жезқазғандағы пәтер бағалары

Мемлекеттік органдардың қызметтік тұрғын үй сатып алуға бөлетін сомалары келесідей:

Бұл бағалардың нарықтық бағамен қаншалықты сәйкес келетінін анықтау үшін Жезқазғандағы жылжымайтын мүлік сату сайттарын зерттедік. Нәтижесінде, 60 шаршы метрлік үш-төрт бөлмелі пәтерлерді 16-18 миллион теңгеден бастап сатылатынын көрдік. Бұл шамамен 1975-1987 жылдары салынған ескі кеңестік үйдегі пәтерлер. 44 шаршы метрден кем емес, 1971 жылдан кейін салынған пәтерлерді 9-15 миллион теңгеге табуға болады.

2025 жылдан кейін салынған үйлер әзірге кездеспеді. Алайда, 2023 жылы салынған тұрғын үйлерді 21,5 миллион теңгеден бастап табуға болады.

Басқа өңірлердегі жағдай

Қызылорда облысы

2025 жылдың соңында Қызылорда облысы Ақай ауылдық округі әкімінің аппараты 68,5 миллион теңгеге қызметтік тұрғын үй сатып алуға конкурс жариялады. Техникалық спецификацияға сәйкес, үй 2024-2025 жылдары салынған, таза жөндеуден өткен болуы тиіс. Үй ауданы 270-290 шаршы метр, жер телімі 10 сотық болуы керек.

Конкурсқа бір ғана жеке тұлға қатысып, әкімдік бөлген соманы толық ұсынды. Бұл үйдің бағасы мен көлемі таң қалдырарлық. Ақай ауылдық округіндегі басқа жеке үйлерді зерттегенде, бағалар 2,5-тен 25 миллион теңгеге дейін өзгерді. Бір қызығы, тендерде көрсетілгендей үлкен үйлерді табу мүмкін болмады. Бірақ 247 шаршы метрлік үйді 12 сотық жермен 25 миллион теңгеге, ал 217 шаршы метрлік үйді 10 сотық жермен 16 миллион теңгеге табуға болады.

Петропавл қаласы

Наурыз айының соңында Петропавл қаласы әкімдігінің құрылыс, сәулет және қала құрылысы бөлімі 48-54 шаршы метрлік пәтерлерді сатып алуға 11 тендер жариялады. Тағы үш конкурс 39-42 шаршы метрлік пәтерлерге арналды.

Барлық жағдайда пәтерлердің қандай мақсатта сатып алынатыны көрсетілмеген. Техникалық спецификацияда пәтерлер 2025 жылдан кейін салынған үйлерде, таза жөндеусіз болуы керек делінген. 48-54 шаршы метрлік пәтерлердің бағасы 19,6-20,8 миллион теңге аралығында, ал 39-42 шаршы метрлік пәтерлер 16,1-16,2 миллион теңге аралығында.

Қазіргі уақытта барлық сатып алулар өтінімдер қабылдау кезеңінде. Петропавлдағы нарықтық бағаларды қарасақ, таза жөндеусіз, осындай аудандағы пәтерлердің бағасы орта есеппен 15,5 миллион теңгеден басталады.

Тұрғын үй мәселесі

2018 жылы Павлодарда шенеуніктерге 50 миллион теңгеге екі деңгейлі пәтер мен тағы екі төрт бөлмелі пәтерді 39,5 және 39,1 миллион теңгеге сатып алу оқиғасы қоғамда үлкен резонанс тудырған болатын. Сол кезде қала әкімі Ануар Күмпекеев қызметінен сөгіс алды. Кейіннен, 50 миллион теңгеге сатып алынған пәтерді жетім балаларға арналған тұрғын үйге айырбастап, жеті пәтер сатып алуға мүмкіндік туды.

Бұл жағдай Парламент пен Үкіметте талқыланып, Қаржы министрінің сол кездегі басшысы Әлихан Смаилов мұндай шығындардың ашық болуы керектігін айтқан еді.

Әлеуметтік осал топтарға арналған тұрғын үй сатып алу да қоғам назарында болды. Мысалы, 2025 жылдың басында Алматы облысында миллиардтаған қаржыға сатып алынған үйлердің жарамсыз болып шыққаны туралы мәселе көтерілді. Бұл бойынша прокуратура мен әкімдік тексеру бастады.

Көріп отырғанымыздай, шенеуніктерге арналған қызметтік тұрғын үйлерді сатып алу қоғам, депутаттар және жоғары басшылық тарапынан үнемі назарда. Мұндай жағдайларда бұл процестің ашық және негізді болуы маңызды. Алайда, мемлекеттік сатып алу порталын мұқият қарасақ, бюджет қаражатына сатып алынатын жылжымайтын мүліктердің құны мен сипаттамаларына, сондай-ақ сатып алу процесінің ашықтығына қатысты сұрақтар әлі де туындайтыны байқалады.

Редакция әкімдіктердің аталған мемлекеттік сатып алулар бойынша пікірлерін жариялауға дайын.