InfoHub Logo

Қазақстан мен Қытай арасындағы стратегиялық әріптестік жаңа деңгейге көтерілді. Астанада Қасым-Жомарт Тоқаев Қытайдың Бүкілқытайлық халық өкілдері жиналысы Тұрақты комитетінің төрағасы Чжао Лэцзимен кездесті. Келіссөздер барысында саясат, инвестиция, сауда және Орталық Азияның болашағы талқыланды. Бұл кездесу жаһандық тұрақсыздық пен геосаяси бәсеке күшейген тұста екі елдің одағын нығайтуға деген ұмтылысты айқын көрсетті.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Қытай – Қазақстанның негізгі серіктесі: Тауар айналымы 49 миллиард долларға жетті

2025 жыл екі ел қарым-қатынасы үшін тарихи маңызға ие болды. Мемлекет басшыларының өзара сапарлары ынтымақтастыққа тың серпін беріп, экономикалық көрсеткіштер рекордтық деңгейге жетті. Қазақстан мен Қытай арасындағы тауар айналымы 49 миллиард долларға жуықтады. Бұл – екі ел тарихындағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі. Қытай Қазақстанның ірі сауда серіктестерінің қатарында бұрыннан бар, енді бұл байланыс стратегиялық сипатқа ие болып отыр.

Инвестиция саласында да айтарлықтай ілгерілеушілік бар. Қытайдың Қазақстан экономикасына салған жалпы инвестициясы 29 миллиард доллардан асты. Бұл қаржы инфрақұрылым, энергетика, өнеркәсіп, логистика және көлік жобаларына бағытталуда. Келіссөздерде жақында ратификацияланған инвестицияларды өзара қорғау туралы келісімге ерекше назар аударылды. Астана бұл құжаттың қытайлық бизнес үшін қосымша кепілдік болып, жаңа бірлескен жобалардың іске қосылуын жеделдететініне сенеді.

Қазақстан үшін Қытайдың маңызы артып келеді

Әлемдегі тұрақсыздық жағдайында Қазақстан көпвекторлы саясатын жалғастыра отырып, Қытаймен ынтымақтастықты күшейтуде. Қытай бүгінде тек ірі сауда нарығы мен инвестиция көзі ғана емес, сонымен қатар маңызды транзиттік серіктес болып табылады. Қазақстан арқылы Қытай мен Еуропа арасындағы құрлықтық тасымалдардың елеулі бөлігі өтеді. Транскаспий бағытының, теміржол инфрақұрылымының және логистикалық хабтардың дамуы елді «Бір белдеу – бір жол» бастамасының кілтті торабына айналдырады. Сонымен қатар, Қытай аймақтағы инфрақұрылымдық жобаларға белсенді инвестиция салатын санаулы ірі инвесторлардың бірі болып қала береді.

Астана «бір Қытай» саясатын қолдады

Кездесу барысында Тоқаев бірқатар маңызды саяси мәлімдемелер жасады. Президент Қазақстанның «бір Қытай» саясатын қолдайтынын және «Орталық Азия – Қытай» форматтағы ынтымақтастықты кеңейтуді жақтайтынын атап өтті. Мемлекет басшысы екі елдің халықаралық мәселелердегі ұстанымдарының ұқсастығын да тілге тиек етті. Қазақстан мен Қытай БҰҰ, ШЫҰ және АӨСШК аясында белсенді түрде өзара іс-қимыл жасап келеді. Тоқаев, сондай-ақ, Бейжіңнің даму, өркениетаралық диалог және жаһандық басқару жүйесін реформалауға бағытталған жаһандық бастамаларын жоғары бағалады. Батыстың қысымы мен геосаяси бәсеке күшейіп тұрған жағдайда мұндай мәлімдемелер Бейжің үшін ерекше маңызды.

Қытай Тоқаевтың саяси реформаларын қолдады

Өз кезегінде Чжао Лэцзи екі ел арасындағы қарым-қатынастың Тоқаев пен Си Цзиньпиннің тығыз ынтымақтастығының арқасында «мәңгілік жан-жақты стратегиялық серіктестік» деңгейіне көтерілгенін атап өтті. Қытай саясаткері Қазақстан президентін жаңа Конституция бойынша референдум өткізумен құттықтады. Бейжің Қазақстандағы саяси реформаларды елдің ұзақ мерзімді тұрақтылығы жолындағы маңызды қадам деп санайды. Қытайдың басқа мемлекеттердің ішкі саяси процестеріне, әсіресе көпшілік алдында, өте сақтықпен қарайтынын ескерсек, бұл мәлімдеме айрықша мәнге ие.

«Достық» ордені және Астананың символдық қадамы

Келіссөздердің қорытындысында Чжао Лэцзиге I дәрежелі «Достық» ордені табыс етілді. Бұл марапат оған Қазақстан мен Қытай арасындағы стратегиялық серіктестікті дамытуға қосқан үлесі үшін берілді. Дипломатияда мұндай белгілер ерекше маңызға ие. Бұл жай ғана формальдылық емес, Астананың Пекинмен қазіргі қарым-қатынас деңгейін қаншалықты жоғары бағалайтынын көрсететін айқын дәлел.

Алдағы жоспар

Сарапшылар Қазақстанның Орталық Азиядағы Қытайдың негізгі серіктестерінің біріне айналып келе жатқанын атап өтуде. Бұл серіктестік тек шикізат саудасымен шектелмейді. Көлік дәліздері, өнеркәсіптік кооперация, энергетика, цифрлық технологиялар және бірлескен логистикалық жобалар алдыңғы қатарға шығуда. Сонымен қатар, Қазақстан үшін әлемдік державалар арасындағы теңгерімді сақтау маңызды. Дегенмен, қазіргі динамика көрсетіп отырғандай, Қытаймен ынтымақтастық алдағы жылдары одан әрі күшейе түспек.