قازاقستاندا قاڭتار-ماۋسىم ارالىعىندا تىركەلگەن قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتار سانى بىلتىرعىمەن سالىستىرعاندا 11،7%-عا ازايعان. سونىمەن قاتار، ولاردىڭ ءار ءۇشىنشىسى الاياقتىققا قاتىستى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
Ranking.kz پورتالىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس، 2026 جىلدىڭ العاشقى التى ايىندا ەلىمىزدە 57 مىڭ قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق تىركەلگەن، بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 11،7%-عا از. ون جىل ىشىندە بۇل كورسەتكىش 3،6 ەسەگە قىسقارعان. «2016 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا كورسەتكىش 3،6 ەسەگە تومەندەدى. قىسقارۋ جىل سايىن دەرلىك بايقالدى، تەك 2022 جىل عانا ەرەكشەلىك بولدى»، — دەپ اتاپ ءوتتى زەرتتەۋ اۆتورلارى.
قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ ەڭ كوپ تارالعان ساناتى — الاياقتىق. قاڭتار-ماۋسىم ارالىعىندا مۇنداي 19،5 مىڭ جاعداي تىركەلگەن، بۇل بىلتىرعىدان 14،6%-عا از. دەگەنمەن، ءدال الاياقتىق بارلىق تىركەلگەن قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ 34،2%-ىن قۇرايدى. «الاياقتىق جاعدايلارىنىڭ سانى سول كەزەڭدە تەك 2،4%-عا، 20 مىڭنان 19،5 مىڭعا دەيىن ازايدى. ناتيجەسىندە ولاردىڭ جالپى قۇرىلىمداعى ۇلەسى ايتارلىقتاي ءوستى»، — دەپ جازادى ساراپشىلار.
ۇرلىق سانى ءبىر جىلدا 16%-عا ازايىپ، 10،3 مىڭ جاعدايدى قۇرادى. ەسىرتكىگە قاتىستى قۇقىق بۇزۋشىلىقتار 4،1 مىڭ بولىپ تىركەلگەن، بۇل بىلتىرعى دەڭگەيدەن 6،8%-عا تومەن. باسقا دا قىلمىس تۇرلەرى بويىنشا تومەندەۋ جالعاستى: كىسى ءولتىرۋ سانى 203-كە، توناۋ — 453-كە، قاراقشىلىق — 28-گە، بۇزاقىلىق — 601-گە، قورقىتىپ الۋ — 290-عا دەيىن ازايدى. «ۇسىنىلعان قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق تۇرلەرىنىڭ ىشىندە تەك زورلاۋ بويىنشا ءوسىم تىركەلدى. ولاردىڭ سانى 2،2%-عا، 226-دان 231-گە دەيىن ءوستى»، — دەلىنگەن زەرتتەۋدە.
قاڭتار-ماۋسىم ارالىعىندا ەڭ كوپ قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق الماتىدا تىركەلگەن — 10،4 مىڭ. ودان كەيىن استانا (7،4 مىڭ جاعداي) جانە الماتى وبلىسى (4،4 مىڭ قۇقىق بۇزۋشىلىق) تۇر. كورسەتكىشتەردىڭ تومەندەۋى ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە بايقالدى، ەڭ ايتارلىقتاي تومەندەۋ قاراعاندى جانە اقمولا وبلىستارىندا بولدى.
شولۋ اۆتورلارى قىلمىستىق پروسەستى سيفرلاندىرۋدىڭ جالعاسىپ جاتقانىنا دا نازار اۋدارادى. 2026 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ەلەكتروندى فورماتتا 52،7 مىڭ قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق تىركەلگەن، بۇل جالپى ساننىڭ 92،5%-ىن قۇرايدى. «سيفرلاندىرۋ ەسەپكە الۋدىڭ جەدەلدىگى مەن تولىقتىعىن ارتتىردى، قىلمىستىق پروسەستى اشىق ەتتى، ۆەدومستۆولىق باقىلاۋ مەن پروكۋرورلىق قاداعالاۋدى كۇشەيتتى. ول سونداي-اق پروسەسكە قاتىسۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن ساقتاۋعا جانە قىلمىستاردى جاسىرۋ فاكتىلەرىن بولدىرماۋعا كومەكتەسەدى»، — دەپ اتاپ ءوتتى ق ر باس پروكۋراتۋراسىنىڭ قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپكە الۋ كوميتەتىندە.
سونىمەن قاتار، قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعان ادامدار سانى دا ازايدى. 2026 جىلدىڭ قاڭتار-ماۋسىم ارالىعىندا ولار 28،5 مىڭ بولدى، بۇل بىلتىرعىدان 4،3%-عا از. ەڭ كوپ سانى الماتى، استانا، شىمكەنت، الماتى جانە تۇركىستان وبلىستارىندا تىركەلگەن.
شولۋدا سوڭعى ون جىلدا ءداستۇرلى م ۇلىكتىك جانە كوشە قىلمىستارى ايتارلىقتاي سيرەك تىركەلەتىنى اتاپ وتىلگەن. سونىمەن قاتار، الاياقتىق بۇرىنعى دەڭگەيدە دەرلىك ساقتالۋدا، سوندىقتان ونىڭ جالپى قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق قۇرىلىمىنداعى ۇلەسى ءوسىپ كەلەدى.