قازاقستاننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى جەمقورلىق تاۋەكەلدەرى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كەزەڭىندە عانا ەمەس، ودان الدەقايدا ەرتە — قارجىلاندىرۋدى ءبولۋ، قاجەتتىلىكتى قالىپتاستىرۋ نەمەسە مەملەكەت قاي مەديسينالىق قىزمەتكە اقى تولەيتىنىن شەشۋ بارىسىندا تۋىنداۋى مۇمكىن. بۇل تۋرالى «جەمقورلىق اناتومياسى» اتتى جاڭا سيكلدە ەكونوميست رۋسلان سۇلتانوۆ جازدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
اۆتوردىڭ پىكىرىنشە، دەنساۋلىق ساقتاۋدى تەك بيۋدجەتتىڭ شىعىس بابى رەتىندە قابىلداۋ قاتە. بۇل — اۋرۋحانالار مەن ەمحانالاردى، فارماسەۆتيكانى، زەرتحانالاردى، مەديسينالىق بۇيىمدار ءوندىرىسىن، جەكە مەديسينانى، ساقتاندىرۋدى، قۇرىلىستى، جابدىقتاردى، سيفرلىق جۇيەلەردى جانە لوگيستيكانى قامتيتىن تولىققاندى ەكونوميكا سالاسى.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس، 2025 جىلى قازاقستانداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ۇيىمدارىنىڭ اعىمداعى كىرىستەرى 4،2 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. وسى قىزمەتتىڭ جالپى قوسىلعان قۇنى ۇسب-نىڭ الدىن الا باعالاۋى بويىنشا شامامەن 2،9 ترلن تەڭگەگە، ياعني ءجىو-نىڭ 1،8%-ىنا جەتتى.
سونىمەن قاتار، سالانىڭ ەكونوميكاعا اسەرى ونىڭ جىو-گە قوساتىن تىكەلەي ۇلەسىنەن الدەقايدا كەڭ. ادامداردىڭ دەنساۋلىعى ولاردىڭ قانشالىقتى جانە قانشالىقتى ءونىمدى جۇمىس ىستەي الاتىنىن انىقتايدى، ال دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ءوزى دارى-دارمەككە، جابدىققا، تەحنولوگيالارعا، زەرتتەۋلەرگە، قۇرىلىسقا جانە بىلىكتى ماماندارعا سۇرانىس تۋدىرادى.
«سوندىقتان مەن ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ — مەملەكەت ۇنەمى اقشا جىبەرەتىن «شۇڭقىر» ەمەس»، — دەيدى ەكونوميست.
سۇلتانوۆ وسى سالاداعى جەمقورلىقتىڭ ايرىقشا قىمباتقا تۇسەتىنىن اتاپ ءوتتى. ءبىر ميلليارد تەڭگەنى جوعالتۋ — بيۋدجەت قاراجاتىنان ايىرىلۋ عانا ەمەس، سونىمەن قاتار الىنباعان جابدىق، دارى-دارمەك، دايارلانعان ماماندار جانە سايىپ كەلگەندە مەديسينالىق كومەكتىڭ ساپاسى مەن قولجەتىمدىلىگى.
ەكونوميست جۇيەنى ءارتۇرلى دەڭگەيدە قاراستىرماقشى — مينيسترلىك پەن وڭىردەن باستاپ اۋرۋحاناعا، باس دارىگەرگە، ءبولىم مەڭگەرۋشىسىنە، دارىگەرگە جانە ناۋقاسقا دەيىن. بولەك ول دارى-دارمەك پەن جابدىق ساتىپ الۋدى، قۇرىلىستى، زەرتحانالاردى، جەكە كلينيكالاردى، مەديسينالىق قىزمەتتەردى قارجىلاندىرۋدى جانە مەملەكەتتىك مەديسينا اينالاسىنداعى بيزنەستى تالداۋدى جوسپارلاپ وتىر.
ونىڭ ايتۋىنشا، ءار دەڭگەيدە ءوز اقشاسى، وكىلەتتىگى جانە تاپشى رەسۋرستارى بار، دەمەك، ءوز جەمقورلىق تاۋەكەلدەرى دە بار.
سۇلتانوۆ جەمقورلىق ءاردايىم اقشانى تىكەلەي بەرۋمەن بايلانىستى ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. جەمقورلىق مۇمكىندىگىن تۋدىراتىن شەشىم تەندەر جاريالانعانعا دەيىن الدەقايدا ەرتە — ەرەجەلەردى بەلگىلەۋ، قارجىلاندىرۋدى ءبولۋ، باسشىنى تاعايىنداۋ، قاجەتتىلىكتى قالىپتاستىرۋ نەمەسە مەملەكەت تولەيتىن مەديسينالىق قىزمەتتى انىقتاۋ كەزىندە پايدا بولۋى مۇمكىن.
«ءدال سول جاققا قارايمىن. ءار شىعارىلىم — ءبىر دەڭگەي نەمەسە ءبىر مەحانيزم».
سيكل اياسىندا ەكونوميست شەشىمدى كىم قابىلدايتىنىن، ول ناقتى نەنى باقىلايتىنىن، اقشا قايدا پايدا بولاتىنىن جانە شەشىمگە اسەر ەتۋ كىمگە ءتيىمدى ەكەنىن تالداماقشى. بولەك ول حالىقارالىق تاجىريبەنى جانە وسىنداي سحەمالاردى انىقتاۋ تاسىلدەرىن قاراستىرۋدى ۋادە ەتتى.
سونىمەن قاتار، سۇلتانوۆ جوعارى باعانىڭ ءوزى نەمەسە ءبىر جەتكىزۋشىنىڭ بولۋى جەمقورلىقتى دالەلدەمەيتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل ءساتسىز باسقارۋشىلىق شەشىمگە دە قاتىستى.
« قىزىل تۋ — ۇكىم شىعارۋ ەمەس، سۇراق قويۋعا نەگىز».
سيكلدىڭ ءبىرىنشى شىعارىلىمى مينيسترلىككە ارنالادى. سۇلتانوۆتىڭ ايتۋىنشا، ول مەملەكەت العاشقى تەندەردى جاريالاعانعا دەيىن جەمقورلىق تاۋەكەلى قالاي تۋىنداۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتەدى.
بۇعان دەيىن «كۋرسيۆ» ۇقك جازعى ەكى ايدا جەمقورلىقتىڭ 200-دەن استام فاكتىسىن اشقانىن جازعان بولاتىن.