كومپيۋتەرلىك مودەلدەۋ جەر تيپتەس پلانەتالىق جۇيەلەردىڭ تابيعي جولمەن ءجيى قالىپتاساتىنىن كورسەتتى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
پاريجدە وتكەن Origins 2026 كونفەرەنسياسىندا مانواداعى گاۆاي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمى نادەر حاگيگيپۋر مىڭنان استام پلانەتا قالىپتاسۋ سيمۋلياسياسىنىڭ ناتيجەلەرىن ۇسىندى. زەرتتەۋشىلەر كۇن جۇيەسىنىڭ دايىن پارامەترلەرىن بەرەتىن ەسكى مودەلدەردەن باس تارتىپ، ەسەپتەۋلەردى تەك فيزيكا زاڭدارىنا سۇيەنىپ، كوپتەگەن كەزدەيسوق باستاپقى شارتتاردان باستادى.
جەرگە ۇقساس پلانەتالار جۇلدىزىنان ءبىر استرونوميالىق بىرلىك قاشىقتىقتا ۇنەمى پايدا بولاتىنى بەلگىلى بولدى. مودەلدەۋدە شولپان مەن مارستىڭ بالامالارى دا ءجيى كەزدەستى. سونىمەن قاتار قازىرگى ەسەپتەۋ قۋاتى الگوريتمدەردىڭ جۇمىس ۋاقىتىن جارتى جىلدان نەبارى بىرنەشە اپتاعا قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەردى.
تاجىريبە ناتيجەلەرى كۇن تيپتەس جۇلدىزداردىڭ تىرشىلىككە جارامدى ايماقتارىنداعى جەرگە ۇقساس الەمدەردىڭ بىرەگەي كەزدەيسوقتىق ەمەس ەكەنىن راستايدى. استرونومداردىڭ پىكىرىنشە، پلانەتالاردىڭ قالىپتاسۋ پروسەستەرىن جاڭاشا ءتۇسىنۋ ءبىزدىڭ جۇيەدەن تىس الەۋەتتى تىرشىلىككە جارامدى الەمدەردى تيىمدىرەك ىزدەۋگە كومەكتەسەدى.


