قازاقستاندا يپوتەكالىق نەسيەلەر بويىنشا مولشەرلەمەلەردىڭ بىرتىندەپ تومەندەۋى كۇتىلۋدە، الايدا بۇل پروسەسس باياۋ ءجۇرىپ، ۋاقىت الادى. جىل ىشىندە جەكەلەگەن نارىقتىق باعدارلامالار بويىنشا باعانىڭ ارزانداۋى مۇمكىن، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
ق ر ۇلتتىق بانكى ەكىنشى اي قاتارىنان بازالىق مولشەرلەمەنى تومەندەتىپ كەلەدى: ماۋسىمدا ول 17%-عا، ال شىلدەدە 16،75%-عا دەيىن ءتۇستى. ادەتتە وسىدان كەيىن ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر نەسيەلەر مەن دەپوزيتتەر بويىنشا پايىزداردى تۇزەتەدى. دەگەنمەن، ءقازىر نەسيەلەردىڭ جاپپاي ارزانداۋىن كۇتۋدىڭ قاجەتى جوق.
«كرىشا» پورتالى اتاپ وتكەندەي، ساراپشىلار تومەندەۋ بىرتىندەپ بولادى دەپ ەسەپتەيدى. قازاقستان قارجىگەرلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ (افك) باس اناليتيگى رامازان دوسوۆ ءقازىر نارىقتىق يپوتەكا قۇنىن تومەندەتۋگە العىشارتتار بار دەپ سانايدى، ياعني بانكتەر جەڭىلدىك باعدارلامالاردان تىس ءوز بەتىنشە بەرەتىن يپوتەكا.
نەگىزگى ماسەلە – كوممەرسيالىق يپوتەكا جاڭا بەرىلىستەردىڭ تەك 15%-ىن قۇرايدى، قالعانى – جەڭىلدىكتى باعدارلامالار. سوندىقتان جاقىن ارادا نەسيەلەردىڭ تەز ارزانداۋىن كۇتۋگە بولمايدى. «يپوتەكا – ۇزاق مەرزىمدى ءونىم، سوندىقتان بانكتەر اقشانىڭ اعىمداعى قۇنىن عانا ەمەس، ينفلياسيانى، تارتىلعان قاراجات قۇنىن جانە تاۋەكەلدەردى دە ەسكەرەدى»، – دەپ اتاپ كورسەتەدى اناليتيك.
ەكونوميست ەلدار شامسۋتدينوۆ بۇل پىكىردى قولدايدى. ول بازالىق مولشەرلەمە اقشا قۇنىنىڭ تەك باعدارى عانا ەكەنىن، ءبىراق بانكتەر يپوتەكانى وسى مولشەرلەمەمەن قارجىلاندىرمايتىنىن، دەپوزيتتەردى، وبليگاسيالاردى، مەنشىكتى كاپيتالدى جانە باسقا كوزدەردى پايدالاناتىنىن تۇسىندىرەدى. بۇل رەسۋرستاردىڭ قۇنى كىدىرىسپەن تومەندەيدى.
«ءبارى كەزەڭ-كەزەڭمەن جۇرەدى: الدىمەن اقشا نارىعىنىڭ مولشەرلەمەلەرى وزگەرەدى، سودان كەيىن دەپوزيتتەر مەن وبليگاسيالاردىڭ كىرىستىلىگى، ودان كەيىن بانكتەردىڭ قارجىلاندىرۋ قۇنى جانە تەك سودان كەيىن يپوتەكا بويىنشا مولشەرلەمەلەر. بۇل پروسەسس بىرنەشە توقسانعا سوزىلۋى مۇمكىن»، – دەپ تۇسىندىرەدى ەكونوميست.
سونىمەن قاتار، سپيكەر جاقىن ارادا تەك جەكەلەگەن نارىقتىق باعدارلامالار، ەڭ الدىمەن ۇلكەن باستاپقى جارناسى جانە جاقسى نەسيە تاريحى بار قارىز الۋشىلار ءۇشىن ارزانداۋى مۇمكىن دەپ بولجادى.
ساراپشىلار يپوتەكا قازاقستاندىقتار ءۇشىن ارزانداۋى مۇمكىن دەپ ەسەپتەيدى، ءبىراق بۇل ءۇشىن بىرنەشە شارتتار سايكەس كەلۋى كەرەك: ينفلياسيانىڭ تومەندەۋى، بازالىق مولشەرلەمەنىڭ ودان ءارى تومەندەۋى جانە بانكتەردىڭ ۇزاق مەرزىمدى قارجىلاندىرۋىنىڭ ارزانداۋى.
وسىعان بايلانىستى ساراپشىلار تەك ارزانىراق يپوتەكانى كۇتۋمەن ءۇي ساتىپ الۋدى كەيىنگە قالدىرۋعا كەڭەس بەرمەيدى. ولاردىڭ پىكىرىنشە، ءۇي ساتىپ الۋ وعان ناقتى قاجەتتىلىك بولعان كەزدە جاسالۋى كەرەك. يدەالدى ءساتتى نەمەسە مولشەرلەمەلەردىڭ تومەندەۋىن كۇتۋدىڭ ماعىناسى جوق: ءبىر جىل ىشىندە باعالار ءوسىپ، بانكتەردىڭ شارتتارى قاتاڭداۋى مۇمكىن. ەڭ باستىسى – وتباسىنىڭ قارجىلىق مۇمكىندىكتەرىنە سۇيەنۋ، ارتىق كىدىرىستەردەن دە، كوتەرە المايتىن نەسيەلەردەن دە اۋلاق بولۋ.
ەسكە سالايىق، 2027 جىلى يپوتەكا بەرۋ ەرەجەلەرىندە وزگەرىستەر كۇتىلۋدە، اتاپ ايتقاندا نەسيە بويىنشا ماكسيمالدى جىلدىق ءتيىمدى مولشەرلەمەنى انىقتاۋعا قاتىستى.