Brent ماركالى مۇنايدىڭ باعاسى باررەل ءۇشىن 100 دوللاردان استى: قىزىل تەڭىزدە تانكەرلەرگە جاسالعان شابۋىلدار جانە قازاقستانداعى ءوندىرىستىڭ قىسقارۋى اياسىندا كوتيروۆكالار 7%-دان استامعا ءوستى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
كونتينەنتارالىق ICE بيرجاسىنىڭ مالىمەتىنشە، Brent مۇنايىنىڭ قىركۇيەكتەگى فيۋچەرسى 7،2%-عا ءوسىپ، باررەل ءۇشىن 100،8 دوللارعا جەتتى. Reuters اگەنتتىگى مۇنداي سەكىرىستى ەكى نەگىزگى سەبەپپەن بايلانىستىرادى.
ءبىرىنشىسى — قىزىل تەڭىزدە يران قولدايتىن حۋسيتتەردىڭ ەكى ساۋديالىق تانكەرگە سوققى بەرۋى. حۋسيتتەر — يەمەندەگى شييت ازشىلىعىنىڭ (زەيديتتەر) اسكەري-ساياسي توبى، «انسار اللاھ» دەگەن اتپەن دە بەلگىلى. ولار ەلدىڭ باسىم بولىگىن، ونىڭ ىشىندە استانا سانانى باقىلايدى جانە يەمەن ۇكىمەتىنە قارسى تۇرادى، يراندى ساۋد ارابياسى، يزرايل جانە اقش-پەن ايماقتىق قاقتىعىستا قولدايدى.
بۇل شابۋىلدار قىزىل تەڭىزدەن ءۇندى مۇحيتىنا شىعۋدى باقىلايتىن جانە ورمۋز بۇعازىنان كەيىنگى ماڭىزدىلىعى بويىنشا ەكىنشى مۇناي ءدالىزى سانالاتىن باب-ال-ماندەب كەمە جولىنىڭ جابىلۋىنا اكەلۋى مۇمكىن. اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ كەز كەلگەن ودان ءارى شابۋىلدار ءۇشىن «يراندى جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋعا» ۋادە بەردى.
بۇعان دەيىن، دۇيسەنبىدە، حۋسيتتەر ساۋد ارابياسىنا قارسى اسكەري-تەڭىز بلوكاداسىن ەنگىزگەنىن مالىمدەدى. ساۋد ارابياسى يران ورمۋز بۇعازىن جاپقاندىقتان، مۇنايدى قۇبىر ارقىلى باعىتتاپ جۇرگەن ەدى. يران حۋسيتتەرگە قىزىل تەڭىزگە اپاراتىن باب-ال-ماندەب بۇعازىن جابۋ ءۇشىن قىسىم كورسەتتى، ەگەر اقش ەكى ەل اراسىنداعى ۋاقىتشا ءبىتىم ەكى اپتا بۇرىن بۇزىلعاننان كەيىن يراندىق ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمعا شابۋىلداۋدى جالعاستىرسا.
باعا ءوسۋىنىڭ ەكىنشى سەبەبى — قازاقستانداعى مۇناي ءوندىرىسىنىڭ قىسقارۋى. 21 شىلدەدەن باستاپ كاسپي قۇبىر كونسورسيۋمى (كتك) نوۆوروسسيسك ماڭىنداعى تەڭىز تەرمينالىندا تانكەرلەرگە شيكىزات تيەۋ توقتاتىلعاننان كەيىن قازاقستاننان مۇناي قابىلداۋدى توقتاتتى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى توقتاۋدى ۇشقىشسىز اپپاراتتاردىڭ شابۋىلدارىنان كەيىن كەمەلەر مەن ەكيپاجداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىلىگىمەن ءتۇسىندىردى. رەزەرۆۋارلاردىڭ تولۋىنا بايلانىستى مۇناي ءوندىرۋشى كومپانيالار ءوندىرىستى قىسقارتۋعا ءماجبۇر بولدى: 22 شىلدەدە قازاقستاندا ءوندىرىس 21،3%-عا تومەندەپ، تاۋلىگىنە 1،63 ملن باررەلدى قۇرادى، ال تەڭىز كەن ورنىندا — ەكى ەسەدەن استام. قازاقستان مۇناي ەكسپورتىنىڭ شامامەن 80% كتك ارقىلى وتەدى.
كتك وبەكتىلەرى مەن ونىمەن بايلانىستى تانكەرلەر بىرنەشە رەت شابۋىلعا ۇشىرادى. 2025 جىلدىڭ اقپان ايىندا جەتى درون «كروپوتكينسكايا» اتتى ەڭ ءىرى مۇناي ايداۋ ستانسياسىن زاقىمدادى، سودان كەيىن جۇيەنىڭ وتكىزۋ قابىلەتى 30–40%-عا تومەندەدى. قاراشا ايىندا ەكيپاجسىز كاتەرلەر تەڭىز تەرمينالىنىڭ ءبىر شالعاي بەكىتكىش قۇرىلعىسىن ىستەن شىعاردى. 2026 جىلدىڭ شىلدەسىندە شابۋىلداردىڭ جاڭا سەرياسى بولدى: 17 شىلدەدە تەرمينالعا بەت العان Nordic Zenith تانكەرى، 19 شىلدەدە قازاقستاندىق مۇناي تيەپ جاتقان ASIA جانە NISSOS IOS، ال 20 شىلدەدە NELSA تانكەرى زاقىمداندى. وسىدان كەيىن مۇناي تيەۋ مەن قابىلداۋدى توقتاتۋعا تۋرا كەلدى.