InSight عارىش اپپاراتىنىڭ سەيسميكالىق دەرەكتەرى مارس بەتىنىڭ تەرەڭ قويناۋىندا دامىعان ماگماتيزم جۇيەسىنىڭ بار ەكەنىن كورسەتتى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى قىزىل عالامشاردىڭ تەرەڭ قويناۋىندا الىپ ماگمالىق جۇيەلەردىڭ بار ەكەندىگىنە دالەل تاپتى. Nature Astronomy جۋرنالىندا جاريالانعان زەرتتەۋ ناتيجەلەرى مارستىڭ گەولوگيالىق ەۆوليۋسياسى تۋرالى تۇسىنىكتى وزگەرتەدى.
بۇعان دەيىن مارستىڭ گەولوگيالىق بەلسەندىلىگى وتە قاراپايىم دەپ ەسەپتەلگەن ەدى، ويتكەنى پلانەتادا جەردەگى كونتينەنتتەردىڭ قوزعالىسىنا، جانارتاۋ اتقىلاۋىنا جانە تاۋ جىنىستارىنىڭ اينالىمىنا جاۋاپ بەرەتىن پليتالار تەكتونيكاسى جوق. NASA-نىڭ InSight اپپاراتى ارقىلى الىنعان سەيسميكالىق دەرەكتەردى تالداۋ مارس بەتىنىڭ استىندا شامامەن 24 شاقىرىم تەرەڭدىكتە ايقىن شەكارانىڭ بار ەكەنىن كورسەتتى.
زەرتتەۋشىلەر سەيسميكالىق تولقىنداردىڭ پارامەترلەرىن تاۋ جىنىستارى قۇرامىنىڭ جۇزدەگەن نۇسقالارىمەن سالىستىردى. بۇل شەكارادان تومەن تەمىر مەن ماگنيگە باي ۋلترانەگىزدى جىنىستار، ال جوعارىدا كرەمني مولشەرى جوعارى نەگىزدى جىنىستار باسىم ەكەنى انىقتالدى. مۇنداي قۇرىلىم بالقىعان ماگمانىڭ پلانەتا قويناۋىندا ۇزاق ۋاقىت جينالىپ، فراكسيالارعا ءبولىنىپ، مارس قىرتىسىن قايتا وڭدەگەنىن كورسەتەدى.
زەرتتەۋ اۆتورلارىنىڭ باعالاۋىنشا، بۇل كومىلگەن ماگمالىق جۇيە مارستىڭ بۇكىل سولتۇستىك جارتى شارىنا جۇزدەگەن جانە مىڭداعان شاقىرىمعا سوزىلۋى مۇمكىن. جۇمىستىڭ جەتەكشى اۆتورى توبەرموري ماككەي-سەمپيون بۇرىن تەك جەرگە ءتان دەپ سانالعان «ترانسكورتيكالدى ماگماتيزم» پروسەسى مارستا دا بولعانىن اتاپ ءوتتى.
زەرتتەۋدىڭ بىرلەسكەن اۆتورى، پروفەسسور دجون ۋەيد بۇل جاڭالىقتىڭ الەۋەتتى تىرشىلىك ەتەتىن ەكزوپلانەتالاردى ىزدەۋ ءۇشىن ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. ەگەر پلانەتا پليتالار تەكتونيكاسىنسىز كۇردەلى قىرتىستى قالىپتاستىرىپ، زاتتاردىڭ گەولوگيالىق اينالىمىن قولداي السا، وندا تىرشىلىكتىڭ پايدا بولۋ جاعدايلارى بۇرىن ويلاعاننان الدەقايدا كوپ عارىشتىق دەنەلەردە پايدا بولۋى مۇمكىن.