سولتۇستىك كورەيا قارۋلىق دەڭگەيدەگى ۋراندى بايىتۋعا قابىلەتتى جاڭا نىسان سالدى. بۇل تۋرالى اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى حالىقارالىق اگەنتتىك (اەحا) حابارلادى، دەپ جازادى infohub.kz سايتى.
اگەنتتىكتىڭ مالىمەتىنشە، جاڭا نىسان ەلدىڭ نەگىزگى ءيونبون يادرولىق كەشەنىندە ورنالاسقان. وندا ۋران بايىتۋعا ءجيى قولدانىلاتىن 28 سەنتريفۋگا كاسكادىن ورنالاستىرۋعا مۇمكىندىك بار. بۇل دەرەكتەر وسى اپتادا جاريالانعان باقىلاۋشى ۇيىمنىڭ ەسەبىندە كەلتىرىلگەن.
ەسەپتە استانا پحەنياننىڭ ماڭىنداعى كانسون بايىتۋ الاڭىنداعى جۇمىستاردىڭ دا كەڭەيتىلگەنى ايتىلادى. قۇجات سپۋتنيكتىك سۋرەتتەردى جانە اشىق دەرەككوزدەردى، سونىڭ ىشىندە ەلدىڭ مەملەكەتتىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جاريالاعان فوتوسۋرەتتەردى تالداۋعا نەگىزدەلگەن.
ينسپەكتورلارى 2009 جىلى سولتۇستىك كورەيادان قۋىلعان اەحا ءيونبون نىسانىن كەشەننىڭ ەكىنشى ۋران بايىتۋ قوندىرعىسى دەپ تانىدى. ول ءۇشىن قۇرىلىس كەزىندە تۇسىرىلگەن سپۋتنيكتىك سۋرەتتەردى ماۋسىم ايىنىڭ باسىندا ەل كوشباسشىسى كيم چەن ىننىڭ بارىپ كەتكەنى تۋرالى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جاريالاعان فوتوسۋرەتتەرمەن سالىستىردى.
مەملەكەتتىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ مالىمەتىنشە، سول ساپارىندا كيم سولتۇستىكتىڭ قارۋلىق دەڭگەيدەگى يادرولىق ماتەريال ءوندىرۋ قابىلەتى سوڭعى بەس جىلدا ەكى ەسەدەن استام وسكەنىن مالىمدەپ، «ەلدىڭ يادرولىق كۇشتەرىن ەسەلەپ نىعايتۋعا ارنالعان اۋقىمدى جوسپارلار» جاسالاتىنىن ۋادە ەتكەن.
اقش-تاعى دجەيمس مارتين اتىنداعى تاراتپاۋ ماسەلەلەرىن زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ 2025 جىلعى تالداۋىنا سىلتەمە جاساعان وڭتۇستىك كورەيانىڭ «چوسون يلبو» باسىلىمى ءيونبون نىسانىنداعى 4 592 سەنتريفۋگادان تۇراتىن ىقتيمال 28 كاسكاد جىلىنا شامامەن 85 كەلى قارۋلىق دەڭگەيدەگى جوعارى بايىتىلعان ۋران وندىرۋگە قابىلەتتى ەكەنىن جازدى. بۇل قوسىمشا ءۇش-تورت جاۋىنگەرلىك بولىكتى جاساۋعا جەتەدى.
اەحا باس ديرەكتورى رافاەل گروسسي وسى اپتادا تاراتقان مالىمدەمەسىندە: «كانسون مەن ءيونبونداعى بايىتۋ قوندىرعىلارىنىڭ جۇمىسىن جالعاستىرۋى جانە [سولتۇستىك كورەيانىڭ] قارۋلىق دەڭگەيدەگى يادرولىق ماتەريال ءوندىرىسىنىڭ ودان ءارى كەڭەيگەنى تۋرالى حابارلار قاتتى الاڭداۋشىلىق تۋدىرادى»، — دەدى. ول سولتۇستىك كورەيانىڭ يادرولىق باعدارلاماسىن «جالعاستىرۋى مەن ودان ءارى دامىتۋى» بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ ءتيىستى قارارلارىن «انىق بۇزۋ» ەكەنىن جانە بۇل «تەرەڭ وكىنىش» تۋدىراتىنىن قوستى.
وڭتۇستىك كورەيانىڭ قورعانىس ءمينيسترى ان گيۋ بەك تامىز ايىندا سولتۇستىكتىڭ 80-نەن 120-عا دەيىن يادرولىق جاۋىنگەرلىك بولىگى بار ەكەنىن ايتقان. بۇل سول ايدا دونالد ترامپ كەلتىرگەن 57 دەگەن ساننان الدەقايدا كوپ. ان زاڭ شىعارۋشىلارعا بۇل كورسەتكىش جەكە زەرتتەۋ ۇيىمدارىنىڭ باعالاۋىنا نەگىزدەلگەنىن، ال ەل اسكەريلەرى بۇل سانداردى راستاي المايتىنىن جەتكىزگەن.
سولتۇستىك كورەيا سوڭعى جىلدارى بالليستيكالىق زىمىران جانە يادرولىق باعدارلامالارىندا جىلدام ىلگەرىلەۋگە قول جەتكىزدى. ول ءوزىن زاڭدى يادرولىق مەملەكەت رەتىندە حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىنداۋدى تالاپ ەتىپ وتىر.
سولتۇستىك كورەيا 2017 جىلدان بەرى بىرنەشە الىس قاشىقتىققا ۇشاتىن زىمىران سىناعىن وتكىزدى. سول جىلى ول سوڭعى رەت يادرولىق قارۋدى سىناعان بولاتىن. 2020 جىلى بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە ۇسىنىلعان ەسەپتە حالىقارالىق ساراپشىلار سولتۇستىك «بالليستيكالىق زىمىراندارىنىڭ جاۋىنگەرلىك بولىكتەرىنە ورناتۋعا جارامدى يادرولىق قۇرىلعىلاردى ازىرلەگەن بولۋى مۇمكىن» دەپ مالىمدەگەن.