بەس جىل بۇرىن تىكەلەي ەفيردەگى دەرەكى ارەكەتتەر جەرگىلىكتى قۇبىلىس رەتىندە قابىلدانىپ، تەك جەكەلەگەن ەپاتاجدى بلوگەرلەردىڭ سىنىنا سەبەپ بولعان ەدى. الايدا بۇگىن ماسەلەنىڭ اۋقىمى جەكە جاۋاپسىزدىق شەگىنەن الدەقايدا اسىپ كەتتى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
ءقازىر الەۋمەتتىك جەلىلەردە بىلاپىت سوزدەر، ۇرلاۋدى ساحنالاۋ، جالاڭاش بيلەر جانە ينتيمدىك مالىمەتتەردى جاريا تالقىلاۋ كەزدەسەدى. تانىمال پلاتفورمالار اۋديتورياسىنىڭ ەداۋىر بولىگىن كامەلەتكە تولماعاندار قۇرايتىن جاعدايدا، اگرەسسيۆتى ترانسلياسيالار جاسوسپىرىمدەردىڭ الەۋمەتتىك نورمالار تۋرالى تۇسىنىگىن بۇرمالايتىن فاكتورعا اينالدى.
مەملەكەتتىڭ ترەش-ستريمينگ ماسەلەسىنە نازار اۋدارۋى — بۇل كەزدەيسوق رەاكسيا ەمەس، جاھاندىق كونسەپتۋالدى وزگەرىستىڭ بولىگى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆ بىرنەشە رەت اتاپ وتكەندەي، ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالار تەك بيلىك ينستيتۋتتارىنا عانا ەمەس، ازاماتتاردىڭ دۇنيەتانىمىنا دا اسەر ەتەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ پىكىرىنشە، قازاقستاننىڭ قۇقىقتىق مەملەكەت رەتىندەگى مارتەبەسى تەك قاعاز جۇزىندە ەمەس، ادامداردىڭ كۇندەلىكتى ومىرىندە، ونىڭ ىشىندە سيفرلىق كەڭىستىكتەگى مىنەز-قۇلقىندا دا كورىنىس تابۋى ءتيىس.
بۇل يدەولوگيالىق باعىتتى پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ەرلان قارين دە ناقتى ايتتى. ول الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى ورىنسىز مىنەز-ق ۇلىققا قاتاڭ شارالار قولدانۋدى تۇسىندىرە وتىرىپ، بۇگىندە كوپتەگەن قوعامدىق جانجالدار قاراپايىم مادەنيەتسىزدىك پەن تاربيەسىزدىكتەن تۋىندايتىنىن تىكەلەي كورسەتتى. قاراپايىم ەتيكالىق نورمالاردى ساقتاماۋ جانە بىر-بىرىنە قۇرمەتتەمەۋشىلىك «نورماعا» اينالعاندا، جاڭا قوعامدىق ەتيكانى قالىپتاستىرۋ زاماناۋي ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ بىرىنە اينالادى.
بۇل سوزدەر قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ناقتى ارەكەتتەرىمەن راستالدى. ولار ينتەرنەتتىڭ ەندى زاڭ مەن مورالدان تىس ايماق ەمەس ەكەنىن كورسەتتى. ءقازىر پوليسيا ەسكەرتۋلەردەن ناقتى جازالارعا كوشتى: شوك-كونتەنت اۆتورلارىنىڭ 29-ى ايىپپۇل تۇرىندە جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى، تاعى 13 بۇزۋشى 5-تەن 20 تاۋلىككە دەيىن قاماۋعا الىندى. سونىمەن قاتار، قۇقىق قورعاۋشىلار جاريا اشكەرەلەۋ تاجىريبەسىن قولدانادى: ترەش-ستريمەرلەردىڭ ءاتى-جونى مەن نيكنەيمدەرى ەندى اشىق ايتىلادى، بۇل ولاردىڭ ادەتتەگى جەلىلىك انونيمدىلىگىنەن ايىرادى.
قابىلدانىپ جاتقان شارالاردىڭ قاتاڭدىعى وڭاي تۇسىندىرىلەدى. بالالاردىڭ ەركىن قول جەتكىزە الاتىن كەز كەلگەن جاريا ترانسلياسيانىڭ ناقتى شەكارالارى بولۋى كەرەك — ءدال تەلەديدار ەفيرىندە، باسپاسوزدە جانە ءداستۇرلى قوعامدىق كەڭىستىكتە ونداعان جىلدار بويى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقانداي.
TikTok جانە Instagram سياقتى تانىمال پلاتفورمالار بۇرىننان تەك ەرەسەكتەرگە ارنالعان الاڭ بولۋدان قالدى. بۇگىن بۇل جاسوسپىرىمدەردىڭ نەگىزگى مەديا ورتاسى، ال ولاردىڭ سمارتفوندارىنىڭ ەكرانىندا ءقازىر قالىپقا اينالىپ جاتقان نارسە ەرتەڭ ولاردىڭ قوعامداعى مىنەز-ق ۇلىق ۇستانىمدارىنىڭ نەگىزىنە اينالادى. سوندىقتان ترەش-كونتەنت اۆتورلارىنان اقپاراتتىق ءورىستى دايەكتى تۇردە ساۋىقتىرۋ — ءبىر رەتتىك اكسيا ەمەس، قوعامدىق مورال مەن جاس ۇرپاق قاۋىپسىزدىگىن قورعاۋ جونىندەگى جۇيەلى جۇمىس.
ازاماتتاردىڭ رەاكسياسىنا قاراعاندا، قازاقستاندىقتار جالپى جاڭا قوعامدىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋداعى مەملەكەتتىڭ جۇمىسىن قۇپتايدى جانە قولدايدى.