تۇركىستان وبلىسىندا ارحەولوگتار ورتاعاسىرلىق قالانىڭ بولىكتەرىن، ەجەلگى تۇرعىن ءۇي قالدىقتارىن جانە باسقا دا ارتەفاكتىلەردى تاپتى. ولاردىڭ جاسى 1،5 مىڭ جىلدان اسۋى مۇمكىن، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
«24KZ» تەلەارناسىنىڭ مالىمەتىنشە، بىرلىك اۋىلىنىڭ ماڭىنداعى تراسسا جانىنان عالىمدار ەجەلگى قالاشىقتى تاپتى. ول جەردەن ەجەلگى تۇرعىن ءۇي قالدىقتارى، كەراميكا سىنىقتارى، تەمىر قۇرالدار جانە قازاق حاندىعى كەزەڭىنە جاتاتىن ساندالدار تابىلدى. سونداي-اق زەرتتەۋشىلەر ورتاعاسىرلىق قالانىڭ سيتادەل، شاھريستان جانە راباد سياقتى بولىكتەرىن انىقتادى.
اۋماق دروندار مەن گيس تەحنولوگيالارىنىڭ كومەگىمەن سكانەرلەندى. اۋەدەن ماماندار جەر بەتىندە ادامعا ءاردايىم كورىنە بەرمەيتىن رەلەف ەرەكشەلىكتەرىن بايقاي الدى. تەحنولوگيالار زەرتتەۋگە پەرسپەكتيۆالى ۋچاسكەلەردى انىقتاۋعا كومەكتەستى.
«بۇل قالاشىق ارحەولوگيالىق ادەبيەتتە 1962 جىلدان بەرى بەلگىلى، نيكولاي پاۆلوۆيچ پودۋشكين اشقان كەزدەن باستاپ. ول ءوز ۋاقىتىندا ولشەۋ جۇرگىزىپ، قالاشىقتى ءىشىنارا زەرتتەپ، VIII-XII عاسىرلارعا جاتقىزعان. بۇگىنگى زەرتتەۋلەرىمىز قالانىڭ ەجەلگى داۋىردە، قاڭلىلار كەزەڭىندە مەكەندەلگەنىن كورسەتىپ وتىر. قارلۇقتار داۋىرىندە، التىن وردا كەزەڭىندە قارقىندى دامىعان»، — دەدى ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ پروفەسسورى دوسبول بايعۇناقوۆ.
ارحەولوگتار نەعۇرلىم تەرەڭ قازعان سايىن، سوعۇرلىم وتكەنگە جىلجىدى. ءبىر قازبادان تۇرعىن ءۇي قالدىقتارى، ساندال — ەجەلگى پەشتىڭ ءبىر ءتۇرى، كەراميكا جانە تەمىر قۇرالدار تابىلدى. تاعى ءبىر قازبا سيتادەلدىڭ قورعانىس جۇيەسىن كورۋگە مۇمكىندىك بەردى.
«قورعانىس قابىرعاسىنىڭ ەنى شامامەن ءبىر مەترگە جەتەدى. ءبىز سيتادەل مۇناراسىنىڭ ءوزىن دە تاپتىق. بۇل تابىلعاندار سول كەزەڭدەگى قالانىڭ قورعانىس جۇيەسى تۋرالى تۇسىنىك الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى»، — دەدى ستۋدەنت قوجاحمەت قادىرقۇلوۆ.
دەگەنمەن، باستى جۇمباقتاردىڭ ءبىرى ازىرگە جاۋاپسىز قالىپ وتىر. ارحەولوگتار مۇندا حان سارايى بولۋى مۇمكىن دەپ بولجايدى. تابىلعان زاتتار زەرتحانالىق زەرتتەۋگە جىبەرىلەدى. ماماندار ولاردىڭ ناقتى جاسى مەن شىعۋ تەگىن انىقتايدى.
ارحەولوگتار كەلەسى جىلى قازبا جۇمىستارىنا قايتا ورالۋدى جوسپارلاپ وتىر. ولاردىڭ ايتۋىنشا، وڭتۇستىك قاراتاۋ ءالى كۇنگە دەيىن ايماقتىڭ از زەرتتەلگەن اۋماقتارىنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى. نەگىزگى زەرتتەۋلەر وتىرار مەن تۇركىستاندا جۇرگىزىلگەن بولاتىن.